Φαγούρα πολλών χρόνων για μείωση της θητείας… Δεσμεύσεις που χρονίζουν χωρίς να υλοποιούνται από τους εκάστοτε κυβερνώντες

Θέμα κατάργησης της υποχρεωτικής θητείας στην Εθνική Φρουρά με τον Αττίλα απέναντι ποτέ δεν τέθηκε. Όμως η μείωση της στρατιωτικής θητείας είναι θέμα πολυσυζητημένο, με δεσμεύσεις να δίνονται από τις δύο τελευταίες κυβερνήσεις, χωρίς ωστόσο να έχει δρομολογηθεί μια απόφαση προς αυτή την κατεύθυνση. Η υποχρεωτική στρατιωτική στράτευση καθιερώθηκε στη χώρα μας τον Ιούνιο του 1964 με την έγκριση από τη Βουλή του Νόμου 20 «Περί Εθνικής Φρουράς». Με τον νόμο άρχισε η ουσιαστική συγκρότηση του στρατού της Κυπριακής Δημοκρατίας και η στρατιωτική θητεία ορίσθηκε στους 6 μήνες.

Η πρώτη μελέτη για μείωση της στρατιωτικής θητείας φέρει την υπογραφή του πρώην υπουργού Άμυνας Σωκράτη Χάσικου. Ως υπεύθυνος του ΔΗΣΥ για θέματα Άμυνας και βουλευτής του κόμματος στην επιτροπή Άμυνας της Βουλής, ο κ. Χάσικος ανέλαβε πρωτοβουλία και με τη βοήθεια στρατιωτικών ετοίμασε μελέτη για μείωση της στρατιωτικής θητείας στους 14 μήνες. Σύμφωνα με τις πρόνοιες της συγκεκριμένης μελέτης η οποία είχε ενταχθεί στο προεκλογικό πρόγραμμα του τότε υποψηφίου για την Προεδρία της Δημοκρατίας στις Προεδρικές Εκλογές του 2008 Ιωάννη Κασουλίδη η μείωση της θητείας στον στρατό ήταν εφικτή κάτω από δύο βασικές προϋποθέσεις.

- Πρώτον, την πρόσληψη αριθμού Εθελοντών Πενταετούς Υποχρέωσης.

- Και δεύτερον, την αναβάθμιση-εκσυγχρονισμό του τρόπου επιτήρησης της γραμμής κατάπαυσης του πυρός με την προμήθεια νέων σύγχρονων συστημάτων.

Σε απόλυτους αριθμούς η πρόταση Χάσικου προέβλεπε μείωση στους 14 μήνες και πρόσληψη 2.500 ΕΠΥ.

Τόσο προεκλογικά όσο και μετεκλογικά ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας Δημήτρης Χριστόφιας είχε δεσμευτεί για μείωση της στρατιωτικής θητείας στους 19 μήνες. Αμέσως με την ανάληψη των καθηκόντων του, ανέθεσε στον τότε υπουργό Άμυνας Κώστα Παπακώστα να ετοιμάσει μελέτη για να επιτευχθεί η μείωση της στρατιωτικής θητείας.

Η σχετική μελέτη εκπονήθηκε και κατέδειξε ότι είναι εφικτή η μείωση της θητείας, νοουμένου ότι θα προσληφθούν περίπου 2.000 Οπλίτες Βραχείας Υπηρεσίας (ΟΒΥ) με μηνιαίο μισθό περίπου €1.000 και θα προμηθευτεί η Εθνική Φρουρά θερμικές κάμερες για επιτήρηση της Πράσινης Γραμμής.

Στο πλαίσιο ετοιμασίας της μελέτης είχαν διενεργηθεί και δημοσκοπήσεις ανάμεσα σε γονείς, στρατιώτες και μαθητές, που στη συντριπτική τους πλειοψηφία απάντησαν ότι η θητεία είναι εξαιρετικά μεγάλη σε διάρκεια και ότι ο χρόνος που περνούν οι στρατιώτες πολλές φορές δεν είναι παραγωγικός.

Με την ολοκλήρωση της μελέτης, ο τότε υπουργός Άμυνας συζήτησε «πακέτο» προτάσεων με τη Βουλή για αναδιοργάνωση της Εθνικής Φρουράς ώστε να καταστεί ένας σύγχρονος και ευέλικτος στρατός και για μείωση της θητείας. Μολονότι το Σύνταγμα δεν προβλέπει ότι πρέπει να υπάρχει η έγκριση της Βουλής για αυτά τα δύο ζητήματα, ο τότε υπουργός έκρινε ότι θα ήταν προτιμότερο να υπάρχει η συγκατάθεση όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων. Τελικά τα κόμματα άναψαν το πράσινο φως και προχώρησε μόνο η αναδιοργάνωση και η προσπάθεια μαζί με τις υποσχέσεις για μείωση της θητείας στους 19 μήνες έμεινε στα συρτάρια του υπουργείου.

Κατά την προεκλογική περίοδο για τις εκλογές του 2013 οι δύο υποψήφιοι (Νίκος Αναστασιάδης – Σταύρος Μαλάς) που πέρασαν στον δεύτερο γύρο και διεκδικούσαν την Προεδρία είχαν στο προεκλογικό τους πρόγραμμα υποσχέσεις για μείωση της στρατιωτικής θητείας. Στο πρόγραμμα του σημερινού Προέδρου της Δημοκρατίας, υπήρχε δέσμευση για μείωση της στρατιωτικής θητείας, χωρίς να προσδιορίζεται το χρονικό διάστημα.

Οι προηγούμενες μελέτες που διενεργήθηκαν για μείωση της θητείας επικαιροποιήθηκαν από τη νέα πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Άμυνας σε συνεργασία με τον Αρχηγό της Εθνικής Φρουράς. Ο τότε υπουργός Άμυνας Φώτης Φωτίου αρχές του περασμένου Μαρτίου ενημέρωσε το Υπουργικό Συμβούλιο για τις βασικές πρόνοιες της μελέτης, η οποία προέβλεπε κλιμακωτή μείωση της στρατιωτικής θητείας στους 15 μήνες. Η βάση της πρότασης ήταν παρόμοια με τις προηγούμενες δύο προσπάθειες. Δηλαδή, η μείωση θα ήταν κατορθωτή εάν και εφόσον προσλαμβάνονταν επαγγελματίες οπλίτες για να καλύψουν τα κενά που θα δημιουργηθούν από τις απολύσεις των εθνοφρουρών. Αυτή η προϋπόθεση σε συνάρτηση και με την αναδιοργάνωση της Εθνικής Φρουράς θα δημιουργούσαν τις συνθήκες για να επέλθει η μείωση της θητείας.

Υπήρχε μάλιστα πρόθεση από τον κ. Φωτίου να υποβάλει στο Υπουργικό Συμβούλιο για έγκριση την ολοκληρωμένη πρόταση για τη μείωση. Η παραίτησή του από το υπουργείο και τα γεγονότα που ακολούθησαν πάγωσαν τη διαδικασία. Με την ανάληψη του χαρτοφυλακίου του Υπουργείου Άμυνας από τον Χριστόφορο Φωκαΐδη, υπήρξε μικρή διαφοροποίηση της θέσης του υπουργείου –όχι ως προς την ουσία- για το συγκεκριμένο θέμα. Μέχρι και σήμερα, ο υπουργός τονίζει ότι για τη μείωση της θητείας το υπουργείο θα τοποθετηθεί μόνο όταν υπάρχει κάτι ανακοινώσιμο.

Από τους έξι στους 24 μήνες η στρατιωτική θητεία

Με τη συμπλήρωση 50 χρόνων από τη δημιουργία της Εθνικής Φρουράς, συμπληρώνονται και ισάριθμα χρόνια υποχρεωτικής υπηρεσίας στην ένοπλες δυνάμεις της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στο πέρασμα αυτού του μισού αιώνα η διάρκεια της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας καταγράφει αρκετές διακυμάνσεις μέχρι να φτάσουμε στη σημερινή, που έχει διάρκεια 24 μήνες.

Η υποχρέωση για υπηρεσία στο στρατό καθιερώθηκε με νομοθεσία τον Ιούνιο του 1964. Σύμφωνα με την εν λόγω νομοθεσία η διάρκεια της θητείας ήταν 6 μήνες και είχαν ήδη καταταγεί οι πρώτοι εθνοφρουροί.

Στις 2 Νοεμβρίου 1964 απολύθηκε αριθμός ειδικών αστυνομικών που στελέχωναν εθελοντικά την Εθνική Φρουρά από τον Ιανουάριο του 1964 λόγω των διακοινοτικών ταραχών. Με την απόλυσή τους παρατηρήθηκε κενό στην στελέχωση των δυνάμεων της Εθνικής Φρουράς.

Μετά τον βομβαρδισμό της Τηλλυρίας από την τουρκική Αεροπορία, τον Αύγουστο του 1964, και λόγω της έκρυθμης κατάστασης που επικρατούσε στην Κύπρο με τις διακοινοτικές συγκρούσεις να συνεχίζονται, τον Δεκέμβριο του ιδίου έτους αποφασίστηκε η αύξηση της θητείας στους 12 μήνες. Έτσι οι πρώτοι εθνοφρουροί δεν απολύθηκαν στο 6μηνο αλλά υπηρέτησαν 12 μήνες.

Αρχές του 1965 κρίθηκε αναγκαίο όπως αυξηθεί ακόμη περισσότερο η διάρκεια της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας και ορίστηκε στους 18 μήνες. Ωστόσο, τον Σεπτέμβριο του 1965 απολύθηκαν πρόωρα ορισμένοι εθνοφρουροί λόγω ειδικών συνθηκών.

Και ενώ η κατάσταση έμοιαζε με βόμβα έτοιμη να εκραγεί, καθώς καλά κρατούσαν ο διακοινοτικές συγκρούσεις με αποκορύφωμα τα γεγονότα της Κοφίνου το 1967, είχε αποφασιστεί η αύξηση της στρατιωτικής θητείας στους σε 24 μήνες.

Την 1η Ιουλίου 1974 με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, μετά από πρωτοβουλία του Μακάριου, η θητεία στην Εθνική Φρουρά μειώνεται στους 14 μήνες. Επρόκειτο για μια απόφαση στην οποία ασκήθηκε έντονη κριτική στον Μακάριο. Από την απόφαση θα επωφελούνταν όσοι θα απολύονταν το 1975.

Όμως πριν φτάσει η ημερομηνία απόλυσής τους, στις 24 Απριλίου 1975, έχοντας προηγηθεί και η τουρκική εισβολή και με δεδομένο ότι στην Κύπρο βρίσκονταν τα στρατεύματα του Αττίλα, η θητεία επανήλθε στους 24 μήνες και τελικά δεν υπηρέτησε κανένας εθνοφρουρός θητεία 14 μηνών, όπως προέβλεπε η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου.

Όταν ξεκίνησε να επανέρχεται η ηρεμία στην Κύπρο, γύρω στο 1976-1977, κρίθηκε σκόπιμο για καλύτερη λειτουργία της Εθνικής Φρουράς να αυξηθεί η θητεία κατά δύο μήνες.

Το 26μηνο ίσχυσε μέχρι και το 2002, όταν με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου η Κυβέρνηση προχώρησε στη μείωση της θητείας κατά ένα μήνα, δηλαδή στους 25 μήνες.

Έξι χρόνια αργότερα, με νέα απόφαση Υπουργικού Συμβουλίου, η θητεία μειώθηκε ακόμη ένα μήνα και ορίστηκε στους 24 μήνες που ισχύει σήμερα.

Υπ. Άμυνας: Οι πράξεις να προηγούνται των λόγων

Πάντως, ο νυν υπουργός Άμυνας Χριστόφορος Φωκαΐδης, σε πρόσφατη απάντησή του προς τη Βουλή μετά από ερώτημα της βουλευτή του ΑΚΕΛ Ειρήνης Χαραλαμπίδου, τόνισε ότι «η μείωση της στρατιωτικής θητείας αποτελεί προεκλογική δέσμευση του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη και θα υλοποιηθεί». Σύμφωνα με τον κ. Φωκαΐδη η μείωση της θητείας εντάσσεται στον γενικότερο σχεδιασμό αναδιάρθρωσης και ανασυγκρότησης της Εθνικής Φρουράς. «Μέσα σ” αυτό το πλαίσιο, επιβάλλεται να διασφαλιστεί ότι η μείωση της θητείας δεν θα γίνει σε βάρος της επιχειρησιακής ικανότητας των Ενόπλων Δυνάμεων. Το υπουργείο, σε συνεργασία με τη νέα ηγεσία του ΓΕΕΦ, προχωρεί με γοργούς ρυθμούς προς την υλοποίηση του πιο πάνω στόχου, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων και των περιορισμών που επιβάλλει η οικονομική συγκυρία. Πρόθεση του υπουργείου είναι να κάνει πράξη τη μείωση της θητείας όσο πιο σύντομα γίνεται. Δεν είναι δυνατός, ωστόσο, αυτή τη στιγμή ο προσδιορισμός συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων και γι” αυτό θεωρούμε ότι είναι καλύτερο να αποφεύγουμε την αναφορά σε πιθανά σενάρια γύρω από το συγκεκριμένο θέμα. Σε μια εποχή που δοκιμάζεται έντονα η αξιοπιστία της πολιτικής και τα αποθέματα εμπιστοσύνης των πολιτών εξαντλούνται, πιστεύουμε ότι είναι προτιμότερο οι πράξεις να προηγούνται των λόγων», επεσήμανε ο υπουργός.

Μείωση στο πλαίσιο αναδιοργάνωσης

Ο «Φ» επικοινώνησε με τους δύο τελευταίους υπουργούς Άμυνας Φώτη Φωτίου και Δημήτρη Ηλιάδη, για να παραθέσουν τις απόψεις τους αναφορικά με τη μείωση της στρατιωτικής θητείας. Ο Δημήτρης Ηλιάδης δεν επιθυμούσε να πει τις απόψεις του.

Ο Φ. Φωτίου τονίζει πως: «Η μείωση της στρατιωτικής θητείας αποτέλεσε και αποτελεί, αναμφισβήτητα, προεκλογική δέσμευση του Προέδρου της Δημοκρατίας. Θέλω να επαναλάβω όμως ότι η μείωση της θητείας δεν θα μπορούσε να αποτελέσει μια μεμονωμένη πράξη, αλλά εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο εκσυγχρονισμού και αναδιοργάνωσης της Εθνικής Φρουράς.

Απλούστατα, μπορούσε και μπορεί να αποτελέσει θετικό σύμπτωμα μιας συντονισμένης και σοβαρής δουλειάς, στο πλαίσιο της ευρύτερης αναδιοργάνωσης των Ενόπλων μας Δυνάμεων.

Χαίρομαι που στη βάση αυτή κινείται και ο νυν υπουργός Άμυνας. Ευχή όλων μας είναι όπως η μελέτη που συντάχθηκε πέρσι και αφορούσε τη νέα δομή δυνάμεων και τη μετεξέλιξη της Εθνικής Φρουράς υλοποιηθεί το συντομότερο.

Η διαφορά, ουσιαστικά, έγκειται στην οργάνωση, στην υλοποίηση αλλά περισσότερο στην τελική λήψη απόφασης για τολμηρά βήματα εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης, έξω από προκαταλήψεις, στεγανά και προσωπικές φιλοδοξίες.

Πάντα έλεγα και θα συνεχίζω να στηρίζω την άποψή μου ότι η στρατιωτική θητεία είναι μεγάλη και η μείωσή της αποτελεί ουσιαστική αναγκαιότητα. Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν επωφελής τόσο προς τους ίδιους τους οπλίτες και τις οικογένειές τους όσο και προς την κοινωνία και οικονομία της χώρας μας. Επιπλέον, εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τις συντονισμένες, θα έλεγα, προσπάθειες για καταπολέμηση του φαινομένου της φυγοστρατίας.

Στην Κύπρο η μεγαλύτερη θητεία από όλη την Ευρώπη

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε κατά καιρούς το Κυπριακό Κέντρο Στρατηγικών Μελετών αναφορικά με τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας, προκύπτει ότι η Κύπρος έχει τη μεγαλύτερη θητεία στο χακί ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συγκρίνοντας τη διάρκεια της θητείας στην Ελλάδα, την Τουρκία και την Κύπρο η κατάσταση παρουσιάζεται ως εξής: Μεταξύ των τριών χωρών, η θητεία στην Κύπρο (που ανέρχεται στους 24 μήνες) είναι η μεγαλύτερη σε διάρκεια. Στον χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) η Κύπρος έχει τη μεγαλύτερη σε διάρκεια θητεία. Σε ορισμένες χώρες, όπως η Αυστρία, η θητεία έχει διάρκεια 6 μήνες, στην Εσθονία οκτώ μήνες και συνεπώς είναι μικρότερης διάρκειας και από εκείνη στην Ελλάδα και την Τουρκία.

Εκτός της ΕΕ, στον υπόλοιπο ευρωπαϊκό ή γειτονικό χώρο, 24 μήνες θητεία έχει η Ουκρανία και η Αρμενία. Επίσης 24 μήνες θητεία έχουν αρκετές άλλες χώρες όπως η Υεμένη, το Καζακστάν, η Σιγκαπούρη, η Κολομβία, η Γουινέα και άλλες. Μεγαλύτερη σε διάρκεια υπηρεσία στις ένοπλες δυνάμεις έχουν η Αίγυπτος, 12 – 36 μήνες, το Ισραήλ 36 μήνες, η Συρία 30 μήνες, το Βιετνάμ 30 μήνες, η Βενεζουέλα 30 μήνες, η Νότιος Κορέα 26 και η Βόρειος Κορέα 5 – 12 χρόνια.

Οι δεσμεύσεις Αναστασιάδη

Οι εκάστοτε κυβερνώντες μιλούν με βεβαιότητα για τη μείωση της θητείας. Ο Νίκος Αναστασιάδης δύο μήνες προτού εκλεγεί στην προεδρία του κράτους τόνιζε: «Θα πραγματοποιηθεί και μείωση της στρατιωτικής θητείας ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες της χώρας». Ο κ. Αναστασιάδης προανήγγειλε Αμυντική Στρατηγική η οποία θα κινηθεί σε τρεις άξονες:

• «Πρώτος άξονας, η διατήρηση της ειρήνης και ασφάλειας στα ελεύθερα εδάφη.

• Δεύτερος άξονας, η προστασία και υπεράσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη.

• Και τρίτος άξονας, η περαιτέρω ανάπτυξη της στρατιωτικής διπλωματίας.»

Σε ότι αφορά τον πρώτο άξονα, ο κ. Αναστασιάδης τόνιζε ότι η διατήρηση της ασφάλειας και ειρήνης στα ελεύθερα εδάφη θα συνεχίσει να επιτυγχάνεται μέσω συνθηκών αποτροπής που θα δημιουργεί μια ισχυρή Εθνική Φρουρά, στα πλαίσια πάντοτε της συνεργασίας με την Ελλάδα αλλά και με άλλες φιλικές χώρες. Απαιτείται, τόνισε, «πλήρης εκσυγχρονισμός και αναδιοργάνωση της ΕΦ, με σκοπό τη δημιουργία ενός ευέλικτου και αποτελεσματικού στρατού. Στα πλαίσια της αναδιοργάνωσης της Εθνικής Φρουράς θα πραγματοποιηθεί και η μείωση της στρατιωτικής θητείας ανάλογα και με τις οικονομικές δυνατότητες της χώρας».

Υποσχέσεις για 19μηνη θητεία από Χριστόφια

Ο τέως πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Δημήτρης Χριστόφιας, έχοντας διανύσει τρία χρόνια διακυβέρνησης, σε διάσκεψη Τύπου που παρέθεσε τον Απρίλιο του 2011 ρωτήθηκε αναφορικά με την προεκλογική του δέσμευση για μείωση της στρατιωτικής θητείας στους 19 μήνες και κατά πόσον αυτή η δέσμευση θα υλοποιηθεί μέχρι το τέλος της θητείας του. Ο κ. Χριστόφιας απάντησε: «Μάλιστα, θα προλάβουμε και θα το κάνουμε. Θέλω να υπενθυμίσω ότι ο κ. Παπακώστας επισκέφθηκε τη Βουλή μερικές φορές για να αναλύσει τα πρακτικά μέτρα που χρειάζονται για να υλοποιηθεί αυτός ο στόχος του προγράμματος. Δεν λέω ότι τον κατέτρεξαν, αλλά εν πάση περιπτώσει δέχθηκε μια ανηλεή επίθεση. Ήλθε και η οικονομική κρίση και μας δημιούργησε ακόμα ένα πρόβλημα, αλλά επαναλαμβάνω ότι θα υλοποιήσουμε τον στόχο πριν από τη λήξη της θητείας».

Γράφει: Νέαρχος Κυπριανού

The post Φαγούρα πολλών χρόνων για μείωση της θητείας… Δεσμεύσεις που χρονίζουν χωρίς να υλοποιούνται από τους εκάστοτε κυβερνώντες appeared first on hellasforce.

from hellasforce | Ανεξάρτητο Ειδησεογραφικό Δίκτυο http://ift.tt/1xcwarm

via IFTTT