Οι Έλληνες, λαός ναυτικός από την αυγή της ιστορίας, ήταν στo συγκεκριμένο ιστορικό διάστημα και πάλι θαλασσοκράτορες. Τα πολεμικά πλοία των Μυκηναίων προωθούντο από ιστίο και κώπες.
Ο πλέον συνήθης τύπος ήταν αυτός της τριαντακοντόρου (πλοίου με τριάντα κουπιά, 15 ανά πλευρά) και της πεντηκοντόρου (πλοίο με 50 κουπιά, 25 ανά πλευρά). Το μεγαλύτερο μυκηναϊκό πλοίο, σύμφωνα με την ομηρική περιγραφή, αλλά και σύμφωνα με τον ιστορικό Θουκυδίδη, είχε πλήρωμα 120 ανδρών – ναυτών και πολεμιστών. Σύμφωνα με υπολογισμούς του αντιναυάρχου Κώνστα, το μέγιστο εκτόπισμα ενός τέτοιου πλοίου δεν θα ξεπερνούσε τους 100 τόνους, με πλήρες φόρτο.
Τα πλοία είχαν υπερυψωμένες την πλώρη και την πρύμνη. Δεν διέθεταν κατάστρωμα, ούτε έμβολο. Οι γνώσεις όμως των Μυκηναίων γύρω από τα θαλάσσια ταξίδια ήταν εξαιρετικές.
Οι Μυκηναίοι δεν ακτοπλοούσαν απλώς, ποντοπορούσαν. Οι έμπειροι κυβερνήτες τα κατεύθυναν τα πλοία τους ημέρα και νύκτα, προσανατολιζόμενοι από τον ήλιο, τη σελήνη και τα άστρα- τα οποία γνώριζαν να «χρησιμοποιούν» ως οδηγούς από αρχαιοτάτων χρόνων, όπως αποδεικνύεται από τα ομηρικά έπη αλλά και από τα ορφικά κείμενα.
Η κατά θάλασσα μάχη εκείνη την εποχή, θα πρέπει να έμοιαζε περισσότερο με τειχομαχία.
Τα αντίπαλα πλοία πλησίαζαν το ένα το άλλο και τα πληρώματα τους άρχιζαν να εξαπολύουν βλήματα κατά των πολεμίων, ώστε να ελαττώσουν το αντίπαλο πλήρωμα και να κυριεύσουν τελικά το εχθρικό πλοίο με εμβολή (ρεσάλτο), όπως οι πειρατές. Οι επιδρομές, οι υπερπόντιες εκστρατείες και οι αποβάσεις σε εχθρικούς αιγιαλούς ήταν συνηθισμένες επιχειρήσεις για τους Μυκηναίους ναυτικούς-πολεμιστές.
Επιχειρήσεις όπως η Αργοναυτική Εκστρατεία, που μέχρι πρότινος θεωρείτο μύθευμα, φαίνεται με βάση τα νεώτερα στοιχεία ότι είχαν ιστορική βάση.
Η μεγαλύτερη όμως πανελλήνια εκστρατεία, η μεγαλύτερη αμφίβια επιχείρηση της αρχαιότητας, ήταν η επιχείρηση κατά της Τροίας.
Για την κατά της Τροίας επίθεση συγκεντρώθηκαν 1.186 πλοία από όλες τις ελληνικές πόλεις. Ο αριθμός φαντάζει ίσως εξωπραγματικός. Σε αυτόν όμως περιλαμβάνονται σίγουρα και μεταγωγικά και ιππαγωγά σκάφη κάθε τύπου και μεγέθους, από πεντηκόντορο ως μικρή λέμβο. Ο Όμηρος στον «Κατάλογο των Πλοίων», στη Β ραψωδία της Ιλιάδας, παρουσιάζει αναλυτικά τον αριθμό των πλοίων που κάθε πόλη ή περιοχή προσέφερε για την εξυπηρέτηση του κοινού σκοπού.
Τα περισσότερα πλοία φυσικά, 100 συνολικά, διέθεσε ο Αγαμέμνων και το κράτος των Μυκηνών. Οι βοιωτικές πόλεις, εκτός της Θήβας, διέθεσαν 50 μεγάλα πλοία, το καθένα εκ των οποίων είχε πλήρωμα 120 ανδρών. Οι περιοχές της Ασπληδόνας και του Μινυακού Ορχομένου διέθεσαν 30 πλοία.
Άλλα 40 διέθεσαν οι Φωκείς και άλλα 40 οι Λοκροί, οι τελευταίοι με ηγέτη τον Αίαντα τον Λοκρό. Οι Άβαντες (οι Ευβοείς) προσέφεραν άλλα 40 πλοία και οι Αθηναίοι του Μενεσθέα, 50. Με 12 μόλις πλοία συμμετείχε το μικρό νησιωτικό βασίλειο της Σαλαμίνας του Αίαντα του Τελαμώνιου. Με 80 πλοία συμμετείχε στην εκστρατεία ο υποτελής του Αγαμέμνονα Διομήδης, με πληρώματα ναυτολογημένα από τις περιοχές της Τίρυνθας και του Άργους.
Ο Μενέλαος και οι Σπαρτιάτες του διέθεταν 60 πλοία, ενώ ο βασιλιάς της Πύλου Νέστωρ διέθεσε 90. Οι ορεσίβιοι Αρκάδες δεν διέθεταν στόλο. Διέθεσαν όμως άνδρες (επιβάτες) για την επάνδρωση 60 πλοίων, τα οποία τους παραχώρησε ο Αγαμέμνων. Οι κάτοικοι των δυτικών ακτών της Ελλάδας παρέταξαν 120 συνολικά πλοία. Άλλα 12 διέθετε ο Οδυσσέας και οι Ιθακήσιοι, Κεφαλλονίτες και Ζακυνθινοί σύντροφοι του.
Ο βασιλιάς της Κρήτης Ιδομενέας, διέθεσε 80 πλοία. Άλλα 12 πλοία προσέφεραν η Ρόδιοι και οι Σύμιοι και 30 πλοία προσέφεραν οι λοιποί νησιώτες. Οι Ηπειρώτες διέθεσαν 22 πλοία και οι Θεσσαλοί 208 συνολικά πλοία. Οι Μυρμιδόνες, οι Αχαιοί και οι Έλληνες (έτσι ακριβώς αναφέρονται από τον Όμηρο), υπό τον Αχιλλέα, συμμετείχαν με 50 πλοία. Με βάση τον κατάλογο αυτό υπολογίζεται ότι στις ακτές της Τρωάδας αποβιβάστηκαν περίπου 108.000 Έλληνες στρατιώτες, μάχιμοι και βοηθητικοί.
Το μεγάλο άλμα στην ελληνική ναυτική τεχνολογία ήρθε τον 7ο αιώνα π.Χ. με την κατασκευή της τριήρους, ενός ταχυτάτου και λίαν ευέλικτου πλοίου, το οποίο κινείτο με συνδυασμό κουπιών και ιστίων. Το πλεονέκτημα της σε σχέση με τα προγενέστερα σκάφη ήταν ότι στην τριήρη επί τους αυτού σχεδόν χώρου κωπηλατούσαν τριπλάσιοι ερέτες, διπλασιάζοντας σχεδόν την ταχύτητα του σκάφους. Σύμφωνα με συγχρόνους υπολογισμούς μια τριήρης ήταν ικανή να αναπτύξει ταχύτητα της τάξεως των 10 κόμβων, για μικρό χρονικό διάστημα. Η ταχύτητα πάντως εξαρτάτο και από τις καιρικές συνθήκες και κυρίως από την ισχύ του ανέμου.
Η τριήρης ήταν φυσικά πολεμικό σκάφος, σχετικά ελαφράς, αρχικώς τουλάχιστον, κατασκευής. Κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου όμως εμφανίστηκε και ένα νέο βαρύτερο υπόδειγμα, η κατάφρακτη τριήρης. Το πλοίο αυτό ήταν ικανό για την διεξαγωγή μακρινών πλόων, όπως απέδειξε το ταξίδι των Αθηναίων στην Σικελία. Δεν ήταν όμως ποντοπόρο. Αντιθέτως για τους μακρινούς και δύσκολους πλόες οι αρχαίο Έλληνες χρησιμοποιούσαν έναν άλλο τύπο πλοίου, το οποίο δεν διέθετε φυσικά τις ναυτικές αρετές της τριήρους, αλλά αντ’ αυτών διέθετε εξαιρετική αντοχή.
Τα πλοία αυτά έμειναν γνωστά με τη γενική ονομασία ολκάδες. Φυσικά υπήρχαν πολλά διαφορετικά υποδείγματα, από τη διήρη «Σάμαινα» του τυράννου της Σάμου Πολυκράτη, έως το περίφημο πλοίο της Κερύνειας. Το μεν πρώτο ήταν κατά κάποιο τρόπο ένα τύπος πολεμικού φορτηγού, ικανό να ανταπεξέρχεται και στους δύο ρόλους, ενώ το δεύτερο δεν ήταν παρά ένα μικρό εμπορικό σκάφος της εποχής.
Από τον Αλέξανδρο και κυρίως στην εποχή των διαδόχων, το μέγεθος και η ισχύς των πλοίων αυξήθηκε δραστικά. Τα πολεμικά πλοία έφτασαν να διαθέτουν έως και 4.000 άνδρες πλήρωμα (τεσσαρακοντήρης Πτολεμαίου και εικοσήρης Αρχιμήδη) και να είναι εξοπλισμένα με μεγάλο αριθμό καταπελτών. Τα εμπορικά πλοία δεν μεγάλωσαν φυσικά τόσο πολύ, καθώς δεν συνέτρεχε κανένας λόγος. Και αυτών όμως η κατασκευή ισχυροποιήθηκε, καθιστώντας τα ικανά να αντιμετωπίζουν με μεγαλύτερη ευκολία τα κύματα.
from hellasforce | Ανεξάρτητο Ειδησεογραφικό Δίκτυο http://ift.tt/1nE8EgP
via IFTTT
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου