P.Krugman : «Η πτώση της Γαλλίας»

Ο Φρανσουά Ολάντ, πρόεδρος της Γαλλίας από το 2012, θα μπορούσε να ήταν διεκδικητής. Εξελέγη με την υπόσχεση να στραφεί μακριά από τις πολιτικές λιτότητας που σκότωσαν τη σύντομη, ανεπαρκή οικονομική ανάκαμψη της Ευρώπης. Δεδομένου ότι η λόγια δικαιολογία για τις πολιτικές αυτές ήταν αδύναμη και θα κατέρρεε σύντομα, θα μπορούσε να οδηγήσει ένα μπλοκ κρατών που θα απαιτούσε μια αλλαγή πορείας. Αλλά δεν ήταν να γίνει. Μόλις ανέλαβε εξουσία, ο κ. Ολάντ αμέσως αναδιπλώθηκε, ενδίδοντας πλήρως στις απαιτήσεις για ακόμα περισσότερη λιτότητα.

Ας μην λέμε, όμως, ότι είναι εντελώς ασπόνδυλος. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, πήρε αποφασιστική δράση, αλλά δεν ήταν, δυστυχώς, για την οικονομική πολιτική, αν και οι καταστροφικές συνέπειες της ευρωπαϊκής λιτότητας μεγαλώνουν και γίνονται πιο εμφανείς με κάθε μήνα που περνάει, και ακόμα και ο Μάριο Ντράγκι, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, κάνει έκκληση για μια αλλαγή πορείας. Αλλά όχι, όλη η ενέργεια του κ. Ολάντ ήταν επικεντρωμένη στην εκκένωση των μελών της κυβέρνησής του που τολμούσαν να αμφισβητούν την δουλοπρέπεια του στο Βερολίνο και τις Βρυξέλλες.

Είναι ένα απίθανο θέαμα. Για να το εκτιμήσουμε πλήρως, ωστόσο, θα πρέπει να καταλάβουμε δύο πράγματα. Πρώτον, η Ευρώπη, ως σύνολο, έχει μεγάλα προβλήματα. Δεύτερον, ωστόσο, στο πλαίσιο αυτού του συνολικού μοτίβου καταστροφής, τις επιδόσεις της Γαλλίας είναι πολύ καλύτερες από ό,τι θα μπορούσε να καταλάβει κανείς από την ειδησεογραφία. Η Γαλλία δεν είναι Ελλάδα. Δεν είναι καν Ιταλία. Αλλά αφήνει τον εαυτό της να ποδηγετείται σαν να ήταν ανάπηρη.

Σχετικά με την Ευρώπη: Όπως και οι Ηνωμένες Πολιτείες, έτσι και η ζώνη του ευρώ – οι 18 χώρες που χρησιμοποιούν το ευρώ ως κοινό νόμισμα – άρχισε να ανακάμπτει από την οικονομική κρίση του 2008 στα μέσα του 2009. Αφού όμως ξέσπασε μια κρίση χρέους το 2010, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες αναγκάστηκαν, ως προϋπόθεση για δάνεια, να κάνουν σκληρές περικοπές δαπανών και αύξηση των φόρων στις εργαζόμενες οικογένειες. Εν τω μεταξύ, η Γερμανία και άλλες πιστώτριες χώρες δεν έκαναν τίποτα για να αντισταθμίσουν την πίεση προς τα κάτω, και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σε αντίθεση με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ ή η Τράπεζα της Αγγλίας, δεν είχε λάβει έκτακτα μέτρα για την τόνωση των ιδιωτικών δαπανών. Ως εκ τούτου, η ευρωπαϊκή ανάκαμψη έπεσε σε στασιμότητα το 2011, και δεν έχει πραγματικά ανακάμψει.

Σε αυτό το σημείο, η Ευρώπη πάει χειρότερα από ό,τι σε συγκρίσιμο στάδιο της Μεγάλης Ύφεσης. Και ακόμα περισσότερες κακές ειδήσεις μπορούν να υπάρξουν στο μέλλον, καθώς η Ευρώπη δείχνει κάθε σημάδι ολίσθησης προς μια ιαπωνικού στυλ αποπληθωριστική παγίδα.

Πώς ταιριάζει η Γαλλία σε αυτή την εικόνα; Οι ειδήσεις σταθερά απεικονίζουν με συνέπεια την γαλλική οικονομία ως ένα δυσλειτουργικό χάος, σακατεμένη από την υψηλή φορολογία και τον κυβερνητικό παρεμβατισμό. Γι “αυτό έρχεται σαν σοκ όταν κοιτάς τους πραγματικούς αριθμούς, που δεν ταιριάζουν καθόλου με την εικόνα. Η Γαλλία δεν έχει πάει καλά από το 2008 – ειδικότερα, έχει μείνει πίσω από την Γερμανία – αλλά η συνολική ανάπτυξη του ΑΕΠ της ήταν πολύ καλύτερη από ό, τι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος, ξεπερνώντας όχι μόνο τις προβληματικές οικονομίες της νότιας Ευρώπης, αλλά και πιστωτριών χωρών όπως η Ολλανδία. Οι γαλλικές επιδόσεις στην αγορά εργασίας δεν είναι άσχημες. Στην πραγματικότητα, ο ενήλικες στην παραγωγικότερη τους ηλικία είναι πολύ πιο πιθανό να βρουν απασχόληση στη Γαλλία από ό, τι στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ούτε η κατάσταση της Γαλλίας φαίνεται να είναι ιδιαίτερα εύθραυστη. Δεν έχει μεγάλο εμπορικό έλλειμμα, και επίσης μπορεί να δανειστεί με ιστορικά χαμηλά επιτόκια.

Γιατί, τότε, ο Τύπος συμπεριφέρεται τόσο άσχημα στην Γαλλία; Είναι δύσκολο να μας φύγει η υποψία ότι πρόκειται για κάτι πολιτικό: η Γαλλία έχει μεγάλο κρατικό μηχανισμό και ένα γενναιόδωρο κράτος πρόνοιας, το οποίο η ιδεολογία της ελεύθερης αγοράς λέει ότι θάπρεπε να οδηγήσει σε οικονομική καταστροφή. Έτσι, η καταστροφή είναι αυτό που αναφέρεται, έστω και αν δεν είναι αυτό που λένε οι αριθμοί.

Και ο κύριος Ολάντ, ακόμη κι αν ηγείται του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Γαλλίας, φαίνεται να πιστεύει αυτές τις ιδεολογικά υποκινούμενες διαβολές. Ακόμη χειρότερα, ο ίδιος έχει πέσει σε ένα φαύλο κύκλο στον οποίο οι πολιτικές λιτότητας προκαλούν ανακοπή της ανάπτυξης, και αυτή η στασιμότητα της ανάπτυξης λαμβάνεται ως απόδειξη ότι η Γαλλία χρειάζεται ακόμη περισσότερη λιτότητα.

Είναι μια πολύ θλιβερή ιστορία, και όχι μόνο για τη Γαλλία.

Πιο άμεσα, η οικονομία της Ευρώπης βρίσκεται σε δεινή θέση. Ο κ. Ντράγκι, πιστεύω, καταλαβαίνει πόσο άσχημα είναι τα πράγματα. Αλλά υπάρχουν όρια στα όσα μπορεί να κάνει η κεντρική τράπεζα, και, σε κάθε περίπτωση, έχει περιορισμένα περιθώρια για ελιγμούς, εκτός εάν εκλεγμένοι ηγέτες είναι πρόθυμοι να αμφισβητήσουν την ορθοδοξία του σκληρού νομίσματος και του ισορροπημένου προϋπολογισμού. Εν τω μεταξύ, η Γερμανία είναι αδιόρθωτη. Η επίσημη απάντησή της στον ανασχηματισμό στη Γαλλία ήταν μια δήλωση ότι «δεν υπάρχει καμία αντίφαση μεταξύ της σταθεροποίησης και της ανάπτυξης» – μάλιστα, αφήστε την εμπειρία του των τελευταίων τεσσάρων χρόνων, εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι η λιτότητα είναι επεκτατική.

Επομένως, η Ευρώπη χρειάζεται απεγνωσμένα τον ηγέτη μιας μεγάλης οικονομίας – μιας που δεν είναι σε χάλια κατάσταση – να σηκωθεί και να πει ότι η λιτότητα σκοτώνει τις οικονομικές προοπτικές της ηπείρου. Ο κ. Ολάντ θα μπορούσε και θα έπρεπε να είναι αυτός ο ηγέτης, αλλά δεν είναι.

Και αν η ευρωπαϊκή οικονομία εξακολουθεί να λιμνάζει ή πάει ακόμη χειρότερα, τι θα γίνει με το ευρωπαϊκό σχέδιο – την μακροπρόθεσμη προσπάθεια για τη διασφάλιση της ειρήνης και της δημοκρατίας μέσω της κοινής ευημερίας; Απογοητεύοντας την Γαλλία, ο κ. Ολάντ επίσης απογοητεύει την Ευρώπη στο σύνολό της – και κανείς δεν ξέρει πόσο άσχημα μπορεί να εξελιχθού τα πράγματα.

Ο Πολ Κρούγκμαν είναι αμερικανός οικονομολόγος βραβευμένος με το Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

from hellasforce | Ανεξάρτητο Ειδησεογραφικό Δίκτυο http://ift.tt/1phxra8

via IFTTT

Σουηδία: Σε μονάδα απομόνωσης ύποπτο κρούσμα του Έμπολα

Σε νοσοκομείο της Σουηδίας εισήχθη ένας άντρας για τον οποίο υπάρχουν υποψίες ότι μπορεί να έχει προσβληθεί από τον ιό Έμπολα, όπως μετέδωσαν σουηδικά ΜΜΕ. Όπως έγινε γνωστό, ο ασθενής ταξίδεψε πρόσφατα σε μια «περιοχή κινδύνου» σε ό,τι αφορά τον ιό.

Διακομίστηκε στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο Καρολίνσκα της Στοκχόλμης με υψηλό πυρετό και εισήχθη σε μονάδα απομόνωσης.

Πάνω από 1.500 άνθρωποι έχουν πεθάνει από την επιδημία του Έμπολα στη δυτική Αφρική από τον Μάρτιο.

«Ο ιός δεν είναι μεταδιδόμενος με τον αέρα και δεν μπορεί να εξαπλωθεί παρά μόνο διαμέσου της άμεσης επαφής με το αίμα ή με άλλα σωματικά υγρά», υπενθύμισε το δημοτικό συμβούλιο της Στοκχόλμης, σύμφωνα με την εφημερίδα Svenska Dagbladet.

from hellasforce | Ανεξάρτητο Ειδησεογραφικό Δίκτυο http://ift.tt/1nNH7JV

via IFTTT

Α.Δρούγος : «Νεα από την Ουκρανία»

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΔΡ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ.Ε.ΔΡΟΥΓΟΣ

1)Η ΕΕ ΕΔΩΣΕ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΜΙΑΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΣΤΟΝ ΠΟΥΤΙΝ ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟ ΝΤΟΝΕΤΣΚ, ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΝΕΕΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ.

2)Η ΜΕΡΚΕΛ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΕ ΟΤΙ ΟΙ ΝΕΕΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΘΑ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΩΝ.

3)ΤΟ ΝΑΤΟ ΕΜΜΕΝΕΙ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΙΠΟΥ 1000 ΡΩΣΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΕ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ ΕΔΑΦΟΣ.

4Ο ΚΑΜΕΡΟΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΕ ΩΣ ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΗ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΡΩΣΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ.

5)Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΛΙΘΟΥΑΝΙΑΣ ΖΗΤΗΣΕ ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΟΡΥΦΗΣ ΤΗ ΕΕ ΝΑ ΕΓΚΡΙΝΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΟΠΛΩΝ ΣΤΟΝ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΟ.

6)Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΠΟΛΩΝΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ TUSK ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΑΝΑΜΦΙΒΟΛΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ.

7)ΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΗΣ ΜΑΡΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΧΟΥΝΕ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕΙ ΣΕ ΟΧΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΥΧΟΝ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΩΝ ΡΩΣΩΝ.

8)ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΙΧΜΑΛΩΤΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΟΥΚΡΑΝΩΝ ΚΑΙ ΡΩΣΩΝ. ΤΟ ΚΙΕΒΟ ΠΑΡΕΔΩΣΕ ΤΟΥΣ ΡΩΣΟΥΣ ΑΛΕΞΙΠΤΩΤΙΣΤΕΣ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΣΥΛΛΑΒΕΙ ΠΡΟ 5 ΗΜΕΡΩΝ, ΕΝΩ Η ΜΟΣΧΑ ΕΠΕΣΤΡΕΨΕ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ 63 ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΟΦΥΛΑΚΕΣ.

9)ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΔΥΣΦΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΔΥΣΗ ΠΡΟΚΑΛΕΙ Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΠΟΥΤΙΝ ΠΕΡΙ STATEHOOD ΤΟΥ ΝΤΟΝΜΠΑΣ.

from hellasforce | Ανεξάρτητο Ειδησεογραφικό Δίκτυο http://ift.tt/1u3RWN6

via IFTTT

ΕΤΣΙ ΠΥΡΠΟΛΗΘΗΚΑΝ ΟΥΚΡΑΝΙΚΑ ΠΛΟΙΑ ΣΤΗΝ ΑΚΤΗ ΤΗΣ ΜΑΡΙΟΥΠΟΛΗΣ (ΒΙΝΤΕΟ)

Επιβεβαιώνονται οι φήμες που διαδίδονταν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από σήμερα το μεσημέρι. O εκπρόσωπος τύπου του Γενικού Επιτελείου Στρατού της Ουκρανίας Andrey Lysenko δήλωσε ότι ένα ουκρανικό πλοίο πυρπολήθηκε ανοικτά της Μαριούπολης από θέσεις του πυροβολικού της εθνικής πολιτοφυλακής .

Δ Πορφύρης/Π Σταφυλά

Οι πηγές της Νέας Ρωσίας μιλάνε για την καταστροφή δυο ουκρανικών σκαφών. Ωστόσο η επίσημη δήλωση των ουκρανικών αρχών αναφέρει ότι ναυτική λέμβος στην Αζοφική Θάλασσα δέχθηκε επίθεση από την ακτή σήμερα Κυριακή και ότι μια επιχείρηση διάσωσης βρίσκεται σε εξέλιξη. Ορισμένα ουκρανικά μέσα κάνουν λόγο για αρκετούς νεκρούς και μόνο πέντε διασωθέντες. Ωστόσο οι πληροφορίες αυτές παραμένουν ανεπιβεβαίωτες.

Σύμφωνα με το Reuters το ουκρανικό σκάφος που περιπολούσε στην Αζοφική Θάλασσα δέχθηκε επίθεση πυροβολικού από την ακτή, την Κυριακή, όπως δήλωσε σχετικά ο εκπρόσωπος τύπου του στρατού. Ο Andrey Lysenko δεν έδωσε καμιά πληροφορία για τον αριθμό των επιβαινόντων στο σκάφος.

Το χτύπημα του πυροβολικού προήλθε από θέσεις της εθνικής ενοποιημένης πολιτοφυλακής στην πόλη Nozoavzok οποία βρίσκεται υπό τον πλήρη έλεγχο των ρωσόφωνων (fr24). Νωρίτερα την Κυριακή είχαν δημοσιοποιηθεί φωτογραφίες μεταφοράς πυροβολικών συστημάτων της Νέας Ρωσίας, μέσω αμαξοστοιχίας που περνούσε από την Μαριούπολη.



Dimpenews

from hellasforce | Ανεξάρτητο Ειδησεογραφικό Δίκτυο http://ift.tt/1wXEyyI

via IFTTT

ΕΠΑΜΕΙΝΩΝΔΑΣ

Ο Επαμεινώνδας (α-ε. Ἐπαμεινώνδας ή Επαμινώνδας – 418 π.Χ – 362 π.Χ) ήταν στρατηγός και πολιτικός της Θήβας, ο οποίος, τον 4ο αιώνα, απάλλαξε τη Θήβα από τη σπαρτιατική υποταγή και τη μετέτρεψε σε ισχυρή πόλη-κράτος. Νίκησε τους Σπαρτιάτες στη μάχη των Λεύκτρων και απελευθέρωση τους Μεσσήνιους οπλίτες, οι οποίοι ήταν υποταγμένοι στη Σπάρτη για 230 χρόνια, μετά την ήττα τους στο Δεύτερο Μεσσηνιακό Πόλεμο, ο οποίος έληξε το 600 π.Χ. Ο Επαμεινώνδας κατέλυσε τις ως τότε συμμαχίες και δημιούργησε νέες.

Ο Ρωμαίος ρήτορας Μάρκος Τύλλιος Κικέρωνας τον χαρακτήρισε ως «πρώτο άνδρα της Ελλάδας». Παρά τις προσπάθειες του, το ελληνικό πολιτικό σύστημα δεν άλλαξε, καθώς η Θηβαϊκή ηγεμονία καταλύθηκε, από το Μέγα Αλέξανδρο, 27 χρόνια μετά τον θάνατο του Επαμεινώνδα. Ο Επαμεινώνδας παρουσιάζεται από τους σύγχρονούς του ως ιδεαλιστής και ελευθερωτής.

Πηγές

Η ζωή του Επαμεινώνδα δεν καταγράφεται σε μεγάλο βαθμό από τις αρχαίες πηγές όπως αυτές των συγχρόνων του (παραδείγματος χάρη του Φίλιππου της Μακεδονίας). Η αιτία για αυτό αποτελεί η μερική καταστροφή των εγγράφων του Πλούταρχου για τη βιογραφία του Επαμεινώνδα. Ο Πλούταρχος κάνει αναφορά στον Επαμεινώνδα στο έργο του Βίοι Παράλληλοι – ωστόσο το έργο καταστράφηκε.[1] Ο Πλούταρχος θεωρείται δευτερογενής πηγή.[2]

Μερικές πληροφορίες για τη ζωή του Επαμεινώνδα μπορούν να βρεθούν στις Ζωές του Πλούταρχου μαζί με αυτές του Πελοπίδα και του Αγησίλαου Β’, οι οποίοι ήταν σύγχρονοι του Επαμεινώνδα. Υπάρχουν επίσης πληροφορίες σε έγγραφα του Ρωμαίου συγγραφέα Κορνέλιου Νέπου.[3]

Η περίοδος της ελληνικής ιστορίας από το 411 μέχρι το 362 π.Χ. καταγράφεται από τον ιστορικό Ξενοφώντα, ο οποίος θεωρούσε τη δουλειά του ως συνέχεια του έργου του Θουκυδίδη, Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου.[4] Ο Ξενοφών, ο οποίος ειδωλοποίησε τη Σπάρτη και τον βασιλιά της, δεν καταγράφει τη παρουσία του Επαμεινώνδα στη μάχη των Λεύκτρων.[5] Αναφορά στον ρόλο του Επαμεινώνδα στις συγκρούσεις του 4ου αιώνα π.Χ. γίνεται και στην Ιστορική Βιβλιοθήκη του Διόδωρου Σικελιώτη. Ο Διόδωρος ήταν ιστορικός του 1ου αιώνα π.Χ., για αυτό και θεωρείται δευτερογενής πηγή.

Παιδικά χρόνια

Ο Επαμεινώνδας ήταν μέλος της αριστοκρατίας της Θήβας. Ο Κορνέλιος Νέπος θεωρεί πως ο πατέρας του, Πολύμνις, αποκληρώθηκε από τους προγόνους του. Δάσκαλος του Επαμεινώνδα ήταν ο τελευταίος γνωστός Πυθαγόρειος φιλόσοφος, Λύσις του Ταράντα. Ο Επαμεινώνδας ήταν άριστος μαθητής. Ο Νέπος επίσης καταγράφει πώς ο νεαρός Επαμεινώνδας δούλευε σκληρά για να αυξήσει τη σωματική του δύναμη, καθώς θεωρούσε πως η ευκινησία ήταν το κύριο όπλο για τη νίκη σε ένα πόλεμο.[8]

Ο Επαμεινώνδας άρχισε να υπηρετεί ως στρατιώτης μετά την ενηλικίωση του – ο Πλούταρχος αναφέρει ένα περιστατικό, το οποίο έλαβε χώρα στη μάχη της Μαντινείας, και επηρέασε τον Επαμεινώνδα.[9] Χωρίς να δηλώνεται ρητά, πιθανόν αυτή να ήταν η σπαρτιατική επίθεση στη Μαντινεία το 385 π.Χ, την οποία περιέγραψε ο Ξενοφώντας[10] – ο Πλούταρχος καταγράφει πώς ο Επαμεινώνδας συμμετείχε στη μάχη ως μέλος της θηβαϊκής μονάδας βοήθειας, η οποία βοηθούσε τους Σπαρτιάτες, για αυτό και η μάχη ταιριάζει με τη περιγραφή του Ξενοφώντα.[11] Ο Επαμεινώνδας, ακόμα νέος, συμμετείχε στη μάχη της Μαντινείας.

Εκεί, στη Μαντινεία, συνέβη ένα σημαντικό γεγονός για τη ζωή του Επαμεινώνδα. Στη μάχη, ο Επαμεινώνδας έσωσε τη ζωή του Πελοπίδα

Ο Πελοπίδας, μετά από 7 χτυπήματα, έπεσε κοντά σε ένα πλήθος από δικούς του και εχθρούς – αλλά ο Επαμεινώνδας, παρόλο που τον θεώρησε νεκρό, στάθηκε μπροστά για να υπερασπιστεί το σώμα και τα χέρια του, μόνος εναντίον πολλών, προτιμώντας να πεθάνει παρά να αφήσει τον Πελοπίδα να βρίσκεται πεσμένος εκεί. Και τώρα, ο Επαμεινώνδας βρισκόταν σε άθλια κατάσταση, καθώς είχε δεχθεί χτύπημα από δόρυ στο στήθος. Προς καλή του τύχη, ο Αγησίπολις, βασιλιάς των Σπαρτιατών, έσπευσε σε βοήθεια, και έσωσε και τον Πελοπίδα και τον Επαμεινώνδα.[9]

Ο Πλούταρχος θεωρεί πως αυτό το περιστατικό έκανε τη φιλία τους πιο δυνατή, καθώς ο Πελοπίδας θα ήταν βοηθός του Επαμεινώνδα για τα επόμενα 20 χρόνια

Πολιτική και στρατιωτική καριέρα

Πρώιμη ιστορία

Ο Επαμεινώνδας έζησε την περίοδο της ταραχής στην ελληνική ιστορία. Μετά το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου το 404 π.Χ, η Σπάρτη τήρησε επιθετική πολιτική απέναντι στην υπόλοιπη Ελλάδα και αλλοτρίωσε πολλούς από τους συμμάχους της.[12] Η Θήβα, εν τω μεταξύ, αύξησε τη δύναμη της κατά τη διάρκεια του πολέμου και θέλησε να πάρει υπό κατοχή της τις πόλεις της Βοιωτίας. Αυτή η πολιτική, οδήγησε σε σύγκρουση, μεταξύ της Θήβας και της Σπάρτης. Το 395 π.Χ, η Θήβα, μαζί με την Αθήνα, τη Κόρινθο και το Άργος, άρχισε πόλεμο με τη Σπάρτη, γνωστό ως Κορινθιακό Πόλεμο.[13] Ο πόλεμος διήρκεσε για 8 χρόνια, και η Θήβα αναγκάστηκε να συνάψει ξανά συμμαχία με τη Σπάρτη.[14]

Το 382 π.Χ, ωστόσο, ο Σπαρτιάτης διοικητής Φοιβίδας διέπραξε κάτι που θα έκανε για τα καλά τη Θήβα εχθρό της Σπάρτης.[15] Αφού διέσχισε με εκστρατεία τη Βοιωτία, ο Φοιβίδας εκμεταλλεύτηκε την εμφύλια διαμάχη στη Θράκη για να μπεί στην πόλη με τον στρατό του. Εκεί, κατέλαβε τη Καδμεία (ακρόπολη της Θήβας), και έδιωξε το αντισπαρτιατικό κόμμα από την πόλη.[16] Ο Επαμεινώνδας, παρόλο που ανήκε στη παράταξη, είχε το δικαίωμα να μείνει στη Θήβα. Η Σπάρτη διόρισε κυβέρνηση στη Θήβα, και ζήτησε από τη Καδμεία να εγγυηθεί για τη συμπεριφορά της Θήβας.

Αρχή

378 π.Χ – Θηβαϊκή εξέγερση

Στα χρόνια που ακολούθησαν τη σπαρτιατική κατοχή, οι εξορισμένοι Θηβαίοι συγκεντρώθηκαν στην Αθήνα και, με διαταγή του Πελοπίδα, ετοιμάστηκαν να ελευθερώσουν την πόλη τους. Εν τω μεταξύ, στη Θήβα, ο Επαμεινώνδας, ετοίμαζε τους νεαρούς Θηβαίους για να αντιμετωπίσουν τους Σπαρτιάτες.[17] Τον χειμώνα του 379 π.Χ, μια μικρή ομάδα από εξορισμένους, με αρχηγό τον Πελοπίδα, έφθασε στην πόλη.[18] Αυτή η ομάδα έλαβε την υποστήριξη του αντισπαρτιατικού κόμματος, του Επαμεινώνδα και του Γοργίδα, ο οποίος διοικούσε μια ομάδα από νεαρούς άνδρες, και ενός σώματος Αθηναίων οπλίτων, και περικύκλωσαν τους Σπαρτιάτες στη Καδμεία.[19] Την επόμενη μέρα, ο Επαμεινώνδας και ο Γοργίδας έφεραν τον Πελοπίδα και τους άνδρες του κοντά στην πόλη και τους προέτρεψαν να πολεμήσουν για την ελευθερία τους. Η Καδμεία περικυκλώθηκε και οι Σπαρτιάτες δέχθηκαν επίθεση – ο Πελοπίδας κατάλαβε πως έπρεπε να νικήσει τους Σπαρτιάτες πριν να φθάσουν δυνάμεις από τη Σπάρτη. Η σπαρτιατική φρουρά παραδόθηκε με τον όρο ότι θα μπορούσε να φύγει μακριά χωρίς να δεχθεί επίθεση.[20]

Ο Πλούταρχος καταγράφει για την εξέγερση στη Θήβα:

…αυτός ο πόλεμος γίνεται πιο ένδοξος λόγω της αλλαγής της πολιτικής κατάστασης στην Ελλάδα. Αυτός ο πόλεμος είχε ως αποτέλεσμα τη λήξη της ηγεμονίας της Σπάρτης….

378-371 π.Χ. Επακόλουθα

Όταν το νέο για την εξέγερση στη Θήβα έφθασε στη Σπάρτη, μια στρατιά με αρχηγό τον Κλεόμβροτο στάλθηκε για να ανακαταλάβει την πόλη, αλλά δεν τα κατάφερε. Μια άλλη στρατιά με αρχηγό τον Αγησίλαο Β’ στάλθηκε για να επιτεθεί στους Θηβαίους. Ωστόσο, οι Θηβαίοι απέφυγαν να αναμετρηθούν σε μάχη με τους Σπαρτιάτες, αντιθέτως έστησαν μια τάφρο έξω από την πόλη, για να σταματήσουν τους Σπαρτιάτες. Οι Σπαρτιάτες κατέστρεψαν την ύπαιθρο αλλά υποχώρησαν, αφήνοντας τους Θηβαίους ανεξάρτητους.[21] Αυτή η νίκη ενθάρρυνε τους Θηβαίους, οι οποίοι επιτέθηκαν στους γείτονες τους.[22] Σε μια μικρή περίοδο η Θήβα πήρε τον έλεγχο της Βοιωτίας. Οι πόλεις της Βοιωτίας ενώθηκαν σε συνομοσπονδία με αρχηγούς 7 στρατηγούς, 1 από κάθε πόλη της Βοιωτίας.[23]

Προσπαθώντας να συντρίψουν τους Θηβαίους, οι Σπαρτιάτες θα επιτεθούν 3 φορές στη Βοιωτία κατά τη διάρκεια των προσεχών χρόνων.[21] Στη πρώτη προσπάθεια, οι Θηβαίοι φοβήθηκαν να αντιμετωπίσουν ανοιχτά τους Σπαρτιάτες, αλλά από αυτή τη σύγκρουση έμαθαν πολλά στη πολεμική τέχνη.[24] Παρά το γεγονός ότι η Σπάρτη παρέμενε η μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη της Ελλάδας, οι Βοιωτοί έδειξαν πώς και αυτοί έχουν μεγάλη δύναμη.[25] Την ίδια στιγμή, ο Πελοπίδας, ένας αντι-Σπαρτιατικός πολιτικός, έγινε ένας από τους πολιτικούς αρχηγούς της Θήβας.[26]

Ο ρόλος του Επαμεινώνδα στα έτη εως το 371 π.Χ είναι δύσκολο να ενωθεί. Βέβαια, είχε βοηθήσει τον θηβαϊκό στρατό να υπερασπιστεί τη Βοιωτία το 370 π.Χ, και τον επόμενο χρόνο έγινε Βοιωτάρχης.[27] Είναι βέβαιο, δεδομένου της φιλίας τους, πως ο Πελοπίδας και ο Επαμεινώνδας έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη πολιτική της Θήβας τα έτη 378-371 π.Χ

Σύνοδος ειρήνης του 371 π.Χ

Τα χρόνια που ακολούθησαν τη θηβαϊκή εξέγερση είδαν διαμάχες μεταξύ Θήβας και Σπάρτης, μαζί με τη συμμετοχή της Αθήνας. Έγινε μια προσπάθεια για συμφωνία ειρήνης το 375 π.Χ, αλλά απέτυχε καθώς η Αθήνα και η Σπάρτη άρχισαν να συγκρούονται το 373 π.Χ.[29] Το 371, η Αθήνα και η Σπάρτη συνέχιζαν τις συγκρούσεις, και τότε, στη Σπάρτη, συγκεντρώθηκαν οι απεσταλμένοι των πόλεων για να συνάψουν ειρήνη.[30]

Ο Επαμεινώνδας ως Βοιωτάρχης το 371 π.Χ, εκπροσώπησε τη Βοιωτία στη σύνοδο ειρήνης. Στη σύνοδο συμφωνήθηκαν όροι ειρήνης και οι Θηβαίοι τους δέχθηκαν.[31] Ωστόσο, την επόμενη μέρα, ο Επαμεινώνδας προκάλεσε δραστική ρήξη με τη Σπάρτη, καθώς επέμεινε να υπογράψουν όχι μόνο οι Θηβαίοι, αλλά και όλοι οι Βοιωτοί τους όρους. Ο Αγησίλαος αρνήθηκε, καθώς θεωρούσε πώς όλες οι πόλεις της Βοιωτίας έπρεπε να είναι ανεξάρτητες. Ο Επαμεινώνδας επέστρεψε στη Θήβα, όπου προετοιμάστηκε για πόλεμο με τη Σπάρτη.

Μάχη των Λεύκτρων (371 π.Χ)

Αμέσως μετά την αποτυχία στη συμφωνία ειρήνης, από τη Σπάρτη στάλθηκαν μονάδες στρατού στον Κλεόμβροτο, ο οποίος ήταν αρχηγός του στρατού στη Φωκίδα, με διαταγή να κατευθυνθεί στη Βοιωτία. Ο Κλεόμβροτος απέφυγε τις ορεινές περιοχές, όπου οι Βοιωτοί του έστησαν ενέδρα, και κατέλαβε ένα οχυρό μαζί με 10 ή 12 τριήρεις. Βαδίζοντας στη Θήβα, σταμάτησε στα Λεύκτρα, περιοχή των Θεσπίων. Εκεί, ο στρατός των Βοιωτών έφθασε για να τον αντιμετωπίσει. Οι Σπαρτιάτες είχαν στη κατοχή τους 10.000 οπλίτες, συμπεριλαμβανομένων και 700 ομοίων. Οι Βοιωτοί είχαν στη κατοχή τους 6.000 οπλίτες, αλλά είχαν καλύτερο ιππικό από αυτό των Πελοποννησίων.[33]

Ο Επαμεινώνδας ανέλαβε, μαζί με τους υπόλοιπους έξι Βοιωτάρχες, τη διοίκηση του βοιωτικού στρατού, ενώ ο Πελοπίδας ανέλαβε τη διοίκηση του θηβαϊκού στρατού. Πριν τη μάχη, υπήρξαν διαφωνίες αν έπρεπε να αντιμετωπίσουν τους Σπαρτιάτες ή όχι. Ο Επαμεινώνδας και ο Πελοπίδας αποφάσισαν να δεχθούν τη μάχη.[34] Κατά τη διάρκεια της μάχης, ο Επαμεινώνδας χρησιμοποίησε τακτική, άγνωστη για τα τότε δεδομένα του πολέμου στην Ελλάδα.[35]

Ο σχηματισμός της φάλαγγας ήταν συνηθισμένος εκείνη την εποχή, για αυτό και τα ελληνικά στρατεύματα χτυπούσαν τον εχθρό στο δεξί του πλευρό. Ο κάθε οπλίτης καλυπτόταν από την ασπίδα του οπλίτη στα δεξιά του, ενώ ο τελευταίος έμενε ακάλυπτος.[36] Παραδοσιακά, οι στρατοί έβαζαν τους καλύτερους στρατιώτες τους στα δεξιά, για να κρατούν την ισορροπία.[37] Η σπαρτιατική φάλαγγα παρέταξε τους καλύτερους Σπαρτιάτες στα δεξιά και τους υπόλοιπους Πελοποννήσιους στα αριστερά. Ωστόσο, για να αντιμετωπίσει την αριθμητική υπεροχή των Σπαρτιατών, ο Επαμεινώνδας υλοποίησε δύο τακτικές καινοτομίες. Πρώτα, μετέφερε το καλύτερο του στρατεύμα στα αριστερά, πίσω από το στράτευμα του Πελοπίδα.[38] Δεύτερο, μετέφερε τους χειρότερους στρατιώτες του στα δεξιά, διατάζοντας τους να αποσύρονται σταδιακά κατά τη διάρκεια της επίθεσης των αντιπάλων. Αυτή η τακτική είχε χρησιμοποιηθεί στη μάχη του Δηλίου, από τον στρατηγό Παγώνδα.[39] Ωστόσο, η πλάγια θέση των στρατιωτών αποτελούσε, τότε, καινοτομία.[40]

Η μάχη στα Λεύκτρα άρχισε με σύγκρουση των 2 ιππικών, όπου οι Θηβαίοι κατατρόπωσαν τους Σπαρτιάτες και τους ανάγκασαν να υποχωρήσουν. Τότε, η μάχη έγινε γενική, και το αριστερό πλευρό των Θηβαίων επιτέθηκε ενώ το δεξί αποσύρθηκε. Μετά από σκληρή μάχη, οι Σπαρτιάτες υποχώρησαν και ο Κλεόμβροτος σκοτώθηκε. Οι Πελοποννήσιοι, βλέποντας πώς οι Σπαρτιάτες ήταν ανίκανοι να συνεχίσουν τη μάχη και υποχωρούσαν, αποφάσισαν και αυτοί να υποχωρήσουν.[41] Στη μάχη σκοτώθηκαν 1.000 Σπαρτιάτες, ενώ οι Βοιωτοί έχασαν μόνο 300 άνδρες. Αυτή η ήττα αποτελούσε σοβαρό πλήγμα για τη στρατιωτική δύναμη της Σπάρτης.[42] Μετά τη μάχη, οι Σπαρτιάτες και οι Πελοποννήσιοι ζήτησαν να μεταφέρουν τους νεκρούς τους από το πεδίο της μάχης στη πατρίδα τους, και τότε ο Επαμεινώνδας τους ζήτησε να δεχθούν πώς οι Θηβαίοι ήταν πιο δυνατοί από αυτούς.[43]

Η νίκη των Θηβαίων στα Λεύκτρα κλόνισε τη σπαρτιατική κυριαρχία στην Ελλάδα. Καθώς οι Σπαρτιάτες είχαν πάντα λίγους στρατιώτες, οι Πελοποννήσιοι, οι οποίοι βρισκόταν υπό τη κατοχή της Σπάρτης, αναγκάζονταν να τους παρέχουν στρατό. Ωστόσο, μετά την ήττα στα Λεύκτρα και σε άλλες μάχες, οι Πελοποννήσιοι δεν προσφέρθηκαν να παρέχουν στρατό στη Σπάρτη

Θηβαϊκή ηγεμονία

Μετά τη μάχη στα Λεύκτρα, οι Θηβαίοι χρησιμοποίησαν τη νίκη τους για να πάρουν εκδίκηση από τη Σπάρτη – για αυτό και ζήτησαν από τους Αθηναίους να τους βοηθήσουν και να πράξουν το ίδιο. Ωστόσο, οι συμμάχοι της Θήβας, με αρχηγό τον Ιάσωνα των Φερών, τους απέτρεψαν να κάνουν κάτι τέτοιο.[45] Ο Επαμεινώνδας, όμως, αποφάσισε να εδραιώσει τη Βοιωτική συνομοσπονδία, αναγκάζοντας τη παλιά πόλη-σύμμαχο της Σπάρτης, τη πόλη του Ορχομενού, να δεχθεί να γίνει μέλος της συνομοσπονδίας.[46]

Τον επόμενο χρόνο οι Θηβαίοι εισέβαλλαν στη Πελοπόννησο.[47] Δεν είναι γνωστό πότε οι Θηβαίοι άρχισαν να σκέφτονται για τη καταστροφή της σπαρτιατικής ηγεμονίας, καθώς και για τη δημιουργία της δικής τους ηγεμονίας, αλλά είναι ξεκάθαρο πως τα κατάφεραν. Ο Χανς Μπέκ υποστηρίζει πως, αντίθετα με τη Σπάρτη στη Πελοποννησιακή Συμμαχία και την Αθήνα στη Δηλιακή Συμμαχία, η Θήβα δεν προσπάθησε να δημιουργήσει μια δική της αυτοκρατορία ούτε προσπάθησε να πείσει τους συμμάχους της να μείνουν στη συνομοσπονδία της. Μετά τη νίκη στα Λεύκτρα, η Θήβα επικεντρώθηκε σε διπλωματικές σχέσεις με τη Κεντρική Ελλάδα, παρά με την επέκταση της ηγεμονίας της.[48] Στα τέλη του 370, η Θήβα είχε πολλούς συμμάχους στη Κεντρική Ελλάδα, κάτι που δεν είχε πριν τη μάχη των Λεύκτρων

Πρώτη εισβολή στη Πελοπόννησο (370 π.Χ)

Αμέσως μετά τη μάχη των Λεύκτρων, οι Θηβαίοι έστειλαν κήρυκα στην Αθήνα για να μάθουν οι Αθηναίοι τη νίκη των Θηβαίων στη μάχη. Οι Αθηναίοι αποφάσισαν να λάβουν την υπεροχή και να καταστρέψουν τη ηγεμονία της Σπάρτης. Αποφάσισαν, όπως και το 371 π.Χ, πώς όλες οι πόλεις της Πελοποννήσου, οι οποίες ήταν υπό τη κατοχή της Σπάρτης, θα λάμβαναν την ανεξαρτησία τους.[50] Αξιοποιώντας το γεγονός, οι κάτοικοι της Μαντινείας αποφάσισαν να ενώσουν τους οικισμούς τους σε μια ενιαία πόλη και να τους ενισχύσουν, κάτι που δεν άρεσε στον Αγησίλαο. Επιπλέον, η Τεγέα, χάρη στη στήριξη της Μαντινείας, αποφάσισε να ιδρύσει μια αρκαδική συμμαχία. Αυτό ανάγκασε τους Σπαρτιάτες να κυρήξουν πόλεμο στη Μαντινεία και οι υπόλοιπες αρκαδικές πόλεις συγκεντρώθηκαν για να αντισταθούν στους Σπαρτιάτες και ζήτησαν τη βοήθεια της Θήβας. Ο θηβαϊκός στρατός έφθασε στα τέλη του 370 π.Χ, με αρχηγούς τον Επαμεινώνδα και τον Πελοπίδα.[51] Καθώς κατευθυνόνταν στην Αρκαδία, οι Θηβαίοι έλαβαν στρατό από πρώην συμμάχους της Σπάρτης (50-70 χιλιάδες άνδρες).[52] Στην Αρκαδία, ο Επαμεινώνδας ενθάρρυνε τους Αρκάδες να χτίσουν μια νέα πόλη, τη Μεγαλόπολη.

Ο Επαμεινώνδας, με υποστήριξη του Πελοπίδα και των Αρκάδων, πίεσε τους υπόλοιπους Βοιωτάρχες να εισβάλλουν στη Λακωνία. Αφού κινήθηκαν νότια, διέσχισαν τον ποταμό Ευρώτα, στα σύνορα της Σπάρτης, όπου δεν συνάντησαν στρατό. Οι Σπαρτιάτες, απρόθυμοι να στείλουν μεγάλο στρατό σε μάχη, υπερασπίστηκαν την πόλη τους, την οποία οι Θηβαίοι δεν σκόπευαν να καταλάβουν. Οι Θηβαίοι και οι συμμάχοι τους κατέστρεψαν τη Λακωνία, φθάνοντας μέχρι το Γύθειο, απελευθερώνοντας κάποιες πόλεις από τη σπαρτιατική κατοχή.[54] Ο Επαμεινώνδας επέστρεψε στην Αρκαδία, πριν να κινηθεί και πάλι νότια, αυτή τη φορά στη Μεσσηνία, μια περιοχή την οποία οι Σπαρτιάτες κατέλαβαν 200 χρόνια πριν. Ο Επαμεινώνδας απελευθέρωσε τους είλωτες της Μεσσηνίας, και ξανάχτισε την αρχαία πόλη της Μεσσήνης στη κορυφή της Ιθώμης.[55] Η απώλεια της Μεσσηνίας αποδείχθηκε καταστροφική για τους Σπαρτιάτες, καθώς στη περιοχή ζούσε το 1/3 των ειλωτών της Σπάρτης.[56]

Η εκστρατεία του Επαμεινώνδα, τα έτη 370/369, περιγράφονται ως «μεγάλη στρατηγική έμμεσης προσέγγισης», η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη καταστροφή των οικονομικών ρίζων της σπαρτιατικής στρατιωτικής υπεροχής[47] Σε λίγους μήνες, ο Επαμεινώνδας δημιούργησε δύο εχθρικά κράτη τα οποία ήταν εναντίον της Σπάρτης, αλλά κατάφερε να καταστρέψει το γόητρο της Σπάρτης

Δίκη

Για να πετύχει τους στόχους του στη Πελοπόννησο, ο Επαμεινώνδας ανάγκασε τους Βοιωτάρχες να παραμείνουν στη θέση τους για αρκετούς μήνες μετά το τέλος της θητείας τους. Όταν επέστρεψε στη Θήβα, ο Επαμεινώνδας δεν έγινε δεκτός σαν ήρωας, αλλά δικάστηκε από τους πολιτικούς εχθρούς του. Σύμφωνα με τον Κορνήλιο Νέπο, ο Επαμεινώνδας ζήτησε, σε περίπτωση που καταδικαστεί σε θάνατο, η επιγραφή για την ετυμηγορία να ήταν η εξής:

Ο Επαμεινώνδας καταδικάστηκε σε θάνατο από τους Θηβαίους, επειδή τους υποχρέωσε να ανατρέψουν τους Λακεδεμόνιους στα Λεύκτρα, κάτι που, πριν γίνει ο ίδιος στρατηγός, δεν επεχείρησε να κάνει κάποιος Βοιωτάρχης, κάτι που έσωσε τη Θήβα από την καταστροφή, αλλά και κάτι που έδωσε ελευθερία σε όλη την Ελλάδα.[58]

Οι δικαστές ξέσπασαν σε γέλια, απέσυραν τις κατηγορίες και ο Επαμεινώνδας έγινε ξανά Βοιωτάρχης τον επόμενο χρόνο.

Δεύτερη εισβολή στη Πελοπόννησο (369 π.Χ)

Το 369 π.Χ, οι Αργείοι, οι Ηλείοι και οι Αρκάδες, πρόθυμοι να συνεχίσουν τον πόλεμο με τη Σπάρτη, ξανακάλεσαν τη Θήβα για να τους βοηθήσει. Ο Επαμεινώνδας άρχισε νέα εκστρατεία. Φθάνοντας στον Ισθμό της Κορίνθου, οι Θηβαίοι τον βρήκα γεμάτο από Σπαρτιάτες και Αθηναίους. Ο Επαμεινώνδας αποφάσισε να επιτεθεί στο πιο αδύνατο σημείο, όπου βρισκόταν οι Λακεδαιμόνιοι. Οι Θηβαίοι πήραν μια εύκολη νίκη και διέσχισαν τον Ισθμό. Ο Διόδωρος τονίζει πώς αυτό «αποτελεί κατόρθωμα ίσο με τα θαυμαστά έργα του Επαμεινώνδα».[60]

Ωστόσο, η εκστρατεία δεν είχε πολύ καλό αποτέλεσμα: η Σικυώνα και η Πελλήνη έγιναν σύμμαχοι της Θήβας, η ύπαιθρος της Τροιζήνας και της Επίδαυρου καταστράφηκαν, αλλά οι πόλεις δεν καταλήφθηκαν. Οι Θηβαίοι απέτυχαν να καταλάβουν τη Κόρινθο, και όταν ο Διονύσιος των Συρακούσεων έστειλε βοήθεια στη Σπάρτη, οι Θηβαίοι επέστρεψαν στη πατρίδα τους.

Θεσσαλία (368 π.Χ)

Όταν ο Επαμεινώνδας επέστρεψε στη Θήβα, συνέχισε να μαστίζεται από τους πολιτικούς εχθρούς του, οι οποίοι τον έδιωξαν για δεύτερη φορά. Το 368 π.Χ, λόγω αυτού, δεν έλαβε το αξίωμα του Βοιωτάρχη. Αυτή είναι η μοναδική φορά από τη μάχη των Λεύκτρων μέχρι τον θάνατο του, όταν ο Επαμεινώνδας δεν υπηρέτησε ως Βοιωτάρχης.[62] Το 368, ο θηβαϊκός στρατός βάδισε στη Θεσσαλία για να απελευθερώσει τον Πελοπίδα και τον Ισμηνία, τους οποίους είχε φυλακίσει ο Αλέξανδρος των Φερών. Ο θηβαϊκός στρατός δεν κατάφερε να νικήσει τον στρατό του Αλέξανδρου και αναγκάστηκε να αποσυρθεί. Στις αρχές του 367 π.Χ, ο Επαμεινώνδας οδήγησε ένα νέο σώμα Θηβαίων για να απελευθερώσει τον Πελοπίδα και τον Ισμηνία, κάτι που κατάφερε να κάνει χωρίς μάχη.

Τρίτη εισβολή στη Πελοπόννησο (367 π.Χ)

Την άνοιξη του 367 π.Χ, ο Επαμεινώνδας εισέβαλλε ξανά στη Πελοπόννησο. Ένας στρατός από Αργείους κατέλαβε ένα μέρος του Ισθμού μετά από διαταγή του Επαμεινώνδα, επιτρέποντας στους Θηβαίους να εισέλθουν στη Πελοπόννησο. Με την ευκαιρία αυτή, ο Επαμεινώνδας βάδισε προς την Αχαΐα, ώστε να εξασφαλίσει την υποταγή της στη Θήβα. Η υποδοχή των Αχαιών ολιγαρχικών από τον Επαμεινώνδα προκάλεσε διαμαρτυρίες τόσο μεταξύ των Αρκάδων και των πολιτικών εχθρών του Επαμεινώνδα: οι δημοκρατικοί ξεσηκώθηκαν και οι ολιγαρχικοί εξορίστηκαν. Τα νέα δημοκρατικά κράτη δεν έζησαν πολύ καιρό, καθώς οι προσπαρτιατικές αριστοκρατικές τάξεις κατέλαβαν τη κάθε πόλη και επανέφεραν την ολιγαρχία. Οι νέες ολιγαρχικές κυβερνήσεις πήραν το μέρος της Σπάρτης και έγιναν εχθροί της Θήβας

Αντίσταση στη Θήβα

Το 366/365 π.Χ έγινε προσπάθεια για κοινή ειρήνη, με τον Πέρση βασιλιά Αρταξέρξη Β’ ως εγγυητή. Η Θήβα οργάνωσε συνέδριο για να συζητηθούν οι όροι της ειρήνης, αλλά το συνέδριο απέτυχε: υπήρχαν διαφωνίες μεταξύ της Θήβας και άλλων πόλεων-κρατών και η ειρήνη δεν έγινε πλήρως αποδεκτή, κάτι που σήμαινε πώς ο πόλεμος θα συνεχιζόταν.[65]

Καθόλη τη δεκαετία μετά τη μάχη των Λεύκτρων, πολλοί από τους πρώην συμμάχους της Θήβας έγιναν σύμμαχοι της Σπάρτης ή άλλων εχθρικών κρατών. Στα μέσα αυτής της δεκαετίας, ως και οι Αρκάδες (τους οποίους ο Επαμεινώνδας βοήθησε το 369 π.Χ) είχαν γυρίσει εναντίον της Θήβας. Παρόλο αυτά, ο Επαμεινώνδας κατάφερε να διαλύσει τη Πελοποννησιακή Συμμαχία: το 365 π.Χ, η Κόρινθος, η Επίδαυρος και ο Φλειούς υπέγραψαν ειρήνη με τη Θήβα και το Άργος[66]), και η Μεσσηνία παρέμεινε ανεξάρτητη και έγινε σύμμαχος της Θήβας.[67]

Οι στρατοί της Βοιωτίας είχαν εκστρατεύσει σε όλη την Ελλάδα και απέκτησαν πολλούς εχθρούς. Ο δήμος της Θήβας ζήτησε από τον Επαμεινώνδα να καταλάβει την Ρόδο, τη Χίο και το Βυζάντιο. Ο στόλος απέπλευσε τελικά το 364 π.Χ, αλλά μερικοί σύγχρονοι ιστορικοί θεωρούν πως ο Επαμεινώνδας δεν είχε σκοπό να αποσπάσει διαρκή οφελή από αυτή την εκστρατεία.[68] Το ίδιο έτος, ο Πελοπίδας σκοτώθηκε σε εκστρατεία κατά του Αλέξανδρου των Φερρών

Τέταρτη εισβολή στη Πελοπόννησο (362 π.Χ)

Το 362 π.Χ, ο Επαμεινώνδας ξεκίνησε τη τελική του εκστρατεία στη Πελοπόννησο. Κύριος στόχος της εκστρατείας αποτελούσε η υποταγή της Μαντινείας, η οποία αντιστεκόταν στη θηβαϊκή επιρροή στη γύρω περιοχή. Ο Επαμειώνδας μάζεψε στρατό από τη Βοιωτία, τη Θεσσαλία και την Εύβοια. Δέχθηκε βοήθεια από τη Τεγέα, το Άργος, τη Μεσσηνία καθώς και από κάποιους Αρκάδες. Η Μαντινεία, από την άλλη πλευρά, έλαβε βοήθεια από τη Σπάρτη, την Αθήνα, την Αχαΐα, καθώς και από ένα μέρος της Αρκαδίας. Όλη η υπόλοιπη Ελλάδα χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα: το ένα βοηθούσε τη Θήβα ενώ το υπόλοιπο τη Μαντινεία.[70]

Ο Επαμεινώνδας έμαθε πως οι Σπαρτιάτες έστειλαν στρατό στη Μαντινεία και πως η Σπάρτη ήταν απροστάτευτη. Για αυτό και αποφάσισε να επιτεθεί στη Σπάρτη κατά τη διάρκεια μιας νύχτας. Ωστόσο, ο βασιλιάς της Σπάρτης, Αρχίδαμος, έμαθε το σχέδιο του Επαμεινώνδα από ένα πληροφοριοδότη, πιθανόν Κρητικού δρομέα, και κατάφερε να φέρει τους στρατιώτες του στη Σπάρτη. Μόλις έφθασε στη Σπάρτη, ο Επαμεινώνδας τη βρήκε καλά προστατευμένη.[71] Αν και επιτέθηκε στη πόλη, ο Επαμεινώνδας κατάλαβε πως η επίθεση δεν αποτελούσε έκπληξη για τους Σπαρτιάτες. Επιπλέον, στρατεύματα των Λακεδαιμόνιων και της Μαντινείας έφυγαν από τη Μαντινεία με κατεύθυνση τη Σπάρτη, ώστε να αποτρέψουν τον Επαμεινώνδα να επιτεθεί στη Σπάρτη. Ο Επαμεινώνδας αποφάσισε να επιτεθεί αιφνιδιαστικά στη Μαντινεία, αλλά το σχέδιο του απέτυχε καθώς συνάντησε αντίσταση από το αθηναϊκό ιππικό στα τείχη της πόλης.[72] Συνειδητοποιώντας ότι χρόνος για εκστρατείες δεν είχε απομείνει, και πως αν δεν νικήσει τους εχθρούς της Τεγέας, η Θήβα θα χάσει την επιρροή της στη Πελοπόννησο, αποφάσισε να δώσει μια αποφασιστική μάχη.[73]

Στη Μαντινεία διεξήχθη η μεγαλύτερη μάχη οπλιτών στην ελληνική ιστορία. Ο Επαμεινώνδας κατείχε τον μεγαλύτερο στρατού, 30.000 βαρύ πεζικό και 3.000 ιππικό, καθώς οι αντίπαλοι διέθεταν 20.000 πεζικό και 2.000 ιππικό.[74] Ο Ξενοφών λέει πως, αφού αποφάσισε να πολεμήσει, ο Επαμεινώνδας τακτοποίησε τον στρατό του σε σχήμα μάχης, και τότε βάδισε παράλληλα με τον στρατό της Μαντινείας, έτσι ώστε να φανεί πως ο στρατός του βαδίζει αλλού και πως δεν θα γίνει μάχη. Αφού έφτασε σε ένα σημείο στη πορεία του, ο θηβαϊκός στρατός άφησε τα όπλα του και στρατοπεδεύσε στη περιοχή. Ο Ξενοφών θεωρεί πως αυτή η πράξη του Επαμεινώνδα προκάλεσε χαλάρωσε στο στρατόπεδο των αντιπάλων[73] Οι κολώνες του στρατού, οι οποίες βάδισαν από τα δεξιά στα αριστερά του μετώπου του στρατού της Μαντινείας, βρήκαν τον στρατό της Μαντινείας. Ο Επαμεινώνδας, ο οποίος ήταν αρχηγός του στρατού (στο αριστερό πλευρό του), μετέφερε κάποιες μονάδες πεζικού από τη δεξιά πλευρά στην αριστερή. Στα πλευρά μετέφερε δυνάμεις ιππικού, επαναλαμβάνοντας κάπως το μοντέλο της μάχης των Λεύκτρων.[75]

Ο Επαμεινώνδας έδωσε διαταγή στον στρατό του να επιτεθεί, προκαλώντας αναστάτωση στο στρατόπεδο της Μαντινείας. Η μάχη άρχισε όπως το σχεδίαζε ο Επαμεινώνδας.[76] Το θηβαϊκό ιππικό, το οποίοι βρισκόταν στα άκρα, ανάγκασε το αθηναϊκό ιππικό στη δεξιά πλευρά να υποχωρήσει, ενώ παράλληλα, το θηβαϊκό πεζικό συνέχιζε να επεκτείνεται. Ο Ξενοφών καταγράφει πως ο Επαμεινώνδας σκέφθηκε να οδηγήσει τον στρατό του σαν μια τρίηρη, ελπίζωντας να καταστρέψει τον στρατό του αντιπάλου.[73] Όπως και στα Λεύκτρα, η δεξιά πλευρά του στρατού υποχώρησε και απέφευγε συγκρούσεις. Η μάχη των πεζικών ήταν σκληρή, αλλά η αριστερή πλευρά του θηβαϊκού στρατού έσπασε το μέτωπο των Σπαρτιατών. Ωστόσο, ο Επαμεινώνδας τραυματίστηκε σοβαρά από ένα Σπαρτιάτη και πέθανε στη μάχη.[77]

Ο Ξενοφών, ο οποίος τελείωσε την ιστορία του με τη μάχη της Μαντινείας, κατέγραψε τα αποτελέσματα της μάχης ως εξής:

Όλοι οι Έλληνες συμμετείχαν και έβαλαν τους εαυτούς τους σε 2 αντίθετα στρατόπεδα. Όποιος νικούσε τη μάχη θα γινόταν κυρίαρχος ενώ οι νικημένοι υπόδουλοι του – αλλά οι θεοί αποφάσισαν να δώσουν νίκη και λάφυρα και στα 2 στρατόπεδα… μετά τη μάχη προκλήθηκε μεγαλύτερη σύγχυση και σύγκρουση στην Ελλάδα, παρά πριν τη μάχη.

Θάνατος

Καθώς προχωρούσε εμπρός στη μάχη, ο Επαμεινώνδας χτυπήθηκε από ένα δόρυ. Ο Κορνέλιος Νέπος θεωρεί πως οι Σπαρτιάτες προσπαθούσαν να τον σκοτώσουν, με σκοπό να διαφθείρουν τους Θηβαίους. Το δόρυ έσπασε, αλλά το σίδηρο του έμεινε στο σώμα του Επαμεινώνδα, ο οποίος έπεσε. Ακολούθησε σκληρή μάχη γύρω από το σώμα του Επαμεινώνδα, καθώς οι Θηβαίοι προσπαθούσαν να σταματήσουν τους Σπαριάτες να πάρουν το σώμα του. Όταν επέστρεψαν στο στρατόπεδο, ο Επαμεινώνδας ρώτησε ποιά πλευρά νίκησε τη μάχη. Όταν του είπαν πώς οι Βοιωτοί, ο Επαμεινώνδας δήλωσε πως είναι ώρα να πεθάνει. Ο Διόδωρος θεωρεί πως ένας φίλος του Επαμεινώνδα έκλαιγε λέγοντας του πως έμεινε άκληρος, αλλά ο Επαμεινώνδας του απάντησε πως είχε αφήσει 2 κόρες, τα Λεύκτρα και τη Μαντινεία, τις νίκες του. Όταν βγήκε το σίδηρο από το σώμα του, ο Επαμεινώνδας ξεψύχισε.[78] Σύμφωνα με την ελληνική νεκρική παράδοση, το σώμα του κάηκε στο πεδίο της μάχης.

Αξιολογήσεις

Χαρακτήρας

Ο χαρακτήρας του Επαμεινώνδα ήταν ανεπίληπτος στα μάτια των αρχαίων ιστορικών, οι οποίοι διηγήθηκαν τη ζωή του. Οι σύγχρονοι του, τον επαινούσαν για τη κοινή χρήση των αγαθών του με τους φίλους του και για το γεγονός ότι δεν δεχόταν δωροδοκίες. Ένας από τους τελευταίους κληρονόμους της πυθαγόρειας παράδοσης, προτιμούσε μια απλή και ασκητική ζωή, έστω και αν έγινε αρχηγός όλης της Ελλάδας. Ο Κορνήλιος περιγράφει ένα περιστατικό, όπου ο Επαμεινώνδας αρνήθηκε να λάβει δώρα από την Περσία, τα οποία του στάλθηκαν με ένα πρεσβευτή.[80]

Ο Επαμεινώνδας δεν είχε ποτέ παντρευτεί και αυτό έγινε λόγος κριτικής από τους συμπατριώτες του, οι οποίοι θεωρούσαν πως ήταν υποχρεωμένος να κάνει γιους για να διοικούν τη χώρα. Σε απάντηση, ο Επαμεινώνδας είπε πως η νίκη του στη μάχη των Λεύκτρων ήταν η κόρη που γεννήθηκε για να ζει αιώνια.

Ως στρατηγός

Οι σωζόμενες βιογραφίες του Επαμεινώνδα τον περιγράφουν παντού ως ένα από τους πιο ταλαντούχους Έλληνες στρατηγούς. Ως και ο Ξενοφών, ο οποίος δεν κατέγραψε τη παρουσία του Επαμεινώνδα στα Λεύκτρα, έγραψε για τη μάχη της Μαντινείας: «Τώρα μπορώ να πώ πως αυτή η εκστρατεία δεν είχε τύχη…»[73] Ο Διόδωρος έγραψε για τον Επαμεινώνδα:

Για μένα φαίνεται πως ο Επαμεινώνδας ξεπέρασε τους συγχρόνους του… στη τέχνη και στην εμπειρία του πολέμου. Ο Επαμεινώνδας άνηκε σε μια γενιά από γνωστούς άνδρες: Πελοπίδας ο Θηβαίος, ο Τιμοθέος και ο Κονών, καθώς και ο Χαβριάς και ο Ιφικράτης… ο Αηγσίλαος της Σπάρτης, ο οποίος άνηκε σε λίγο παλαιότερη γενιά. Ακόμα νωρίτερα από αυτούς, την εποχή των Μήδων και των Περσών, εκεί ήταν ο Σόλωνας, ο Θεμιστοκλής, ο Μιλτιάδης, ο Κίμωνας και ο Περικλής και άλλοι πολλοί. Αν συγκριθούν αυτοί με τον Επαμεινώνδα, ο Επαμεινώνδας θα αναδειχθεί ανώτερος.[81]

Σε θέματα τακτικής, ο Επαμεινώνδας θεωρείται ο καλύτερος από όλους τους Έλληνες στρατηγούς, αλλά οι σύγχρονοι ιστορικοί αμφισβητούν το στρατηγικό του όραμα.[82] Σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Α. Γκάμπριελ, οι τακτικές του ήταν η αρχή του τέλους για τη παραδοσιακή ελληνική πολεμική τακτική. Η τακτική του στα Λεύκτρα του επέτρεψε να νικήσει τη σπαρτιατική φάλαγγα, έστω και αν είχε λιγότερους στρατιώτες.[83] Πολλές από τις τακτικές καινοτομίες του Επαμεινώνδα χρησιμοποιήθηκαν από τον Φίλιππο Β’, ο οποίος στα νιάτα του βρισκόταν στη Θήβα, και πιθανολογείται να έμαθε τις τακτικές από τον ίδιο τον Επαμεινώνδα.

Κληρονομιά

Κατά κάποιο τρόπο ο Επαμεινώνδας άλλαξε δραματικά την Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας της εξουσίας του. Πριν τον θάνατο του, η Σπάρτη είχε ταπεινωθεί, η Μεσσηνία ελευθερώθηκε και η Πελοπόννησος αναδιοργανώθηκε τελείως. Από άλλη άποψη, ωστόσο, άφησε πίσω μια Ελλάδα όχι διαφορετική από αυτή που βρήκε. Η Θήβα έγινε κυρίαρχη δύναμη της Ελλάδος, προτού υποταχθεί στη Μακεδονία.

Στη Μαντινεία, η Θήβα αντιμετώπισε όλες τις μεγαλύτερες δυνάμεις της Ελλάδας, αλλά κατάφερε να νικήσει τη μάχη. Μετά τον θάνατο του Επαμεινώνδα, η Θήβα επέστρεψε στη παραδοσιακή της αμυντική πολιτική, με την Αθήνα να ξαναπαίρνει τη κυριαρχία στην Ελλάδα. Κανένα ελληνικό κράτος δεν υπέταξε τη Βοιωτία, αλλά η θηβαϊκή επιρροή μειώθηκε στην υπόλοποιη Ελλάδα.[85] Τελικά, στη μάχη της Χαιρώνειας, η Θήβα και η Αθήνα ηττήθηκαν από τον Φίλιππο της Μακεδονίας, ο οποίος έβαλε τέλος στη θηβαϊκή ηγεμονία. Τρία χρόνια αργότερα, όταν βασιλιάς έγινε ο Μέγας Αλέξανδρος, οι Θηβαίοι εξεγέρθηκαν, αλλά η εξέγερση δεν πέτυχε.

Ο Επαμεινώνδας, ως εκτούτου, παρουσιάζεται σαν ελευθερωτής και σαν άνθρωπος που καταστρέφει τα πάντα. Θεωρείται από τους Έλληνες και τους Ρωμαίους ως ένας από τους μεγαλύτερους άνδρες στην ιστορία. Ο Κικέρωνας τον περιγράφει ως τον πρώτο άνδρα της Ελλάδας,[86] ενώ ο Παυσανίας μας μεταφέρει το πάρακατω ποιήμα από τον τάφο του Επαμεινώνδα:

Με τις συμβουλές μου η Σπάρτη χάθηκε στη δόξα της,

Και η ιερή Μεσσηνία έλαβε επιτέλους τα παιδιά της.

Με τα όπλα των Θηβών η Μεγαλόπολη περικυκλώθηκε με τα τείχη,

Και όλη η Ελλάδα κέρδισε την ανεξαρτησία της και την ελευθερία της.[87]

Οι πράξεις του Επαμεινώνδα έγιναν ευπρόσδεκτες από τους Μεσσήνιους και από άλλους, τους οποίους βοηθήσε στις εκστρατείες του κατά των Σπαρτιατών. Οι Σπαρτιάτες, ωστόσο, ήταν το κέντρο της αντίστασης κατά τη διάρκεια των περσικών επιθέσεων τον 5ο αιώνα π.Χ, και η απουσία τους έγινε φανερή στη Χαιρώνεια. Οι ατελείωτες πολεμικές συγκρούσεις στις οποίες ο Επαμεινώνδας έπαιξε καθοριστικό ρόλο εξασθένησαν τα κράτη-πόλεις της Ελλάδας έως το σημείο να μην μπορούν να υπερασπιστούν την ακεραιότητά τους έναντι των βορείων γειτόνων τους. Ο Βίκτορ Ντέηβις Χάνσον θεωρεί πως ο Επαμεινώνδας ήθελε μια Ελλάδα ενωμένη, η οποία θα χωριζόταν σε δημοκρατικές περιφέρειες, αλλά, έστω και αν ήταν αλήθεια, δεν τα κατάφερε. Ο Σιμόν Χορνμπλάουερ υποστηρίζει πως η θηβαϊκή κληρονομιά του 4ου αιώνα και η Ελληνιστική Ελλάδα ήταν φεντεραλισμός, «ένα εναλλακτικό είδος ιμπεριαλισμού, ένας τρόπος για επίτευξη ενότητας χωρίς δύναμη».[88]

Παρά τις ικανότητες του, ο Επαμεινώνδας δεν κατάφερε να ξεπεράσει το ελληνικό σύστημα των πόλεων-κρατών, και λόγω των εκστρατειών του, άφησε την Ελλάδα πιο ρημαγμένη από τους πολέμους αλλά δεν είχε διαφορά από την Ελλάδα πριν την εξουσία του Επαμεινώνδα. Ο Χορνμπλάουερ θεωρεί πως είναι σύμβολο της πολιτικής αποτυχίας του Επαμεινώνδα, ακόμη και πριν τη μάχη της Μαντινείας, καθώς οι Πελοποννήσιοι σύμμαχοι του πολεμούσαν για να απαλλαγούν από τη σπαρτιατική ηγεμονία και όχι για να βοηθήσουν τη Θήβα.[89] Από την άλλη πλευρά, ο Κάβκελλ πιστεύει πως η αύξηση της δύναμης της Βοιωτίας και η λήξη της σπαρτιατικής ηγεμονίας στη Πελοπόννησο είναι το καλύτερο που θα μπορούσε να κάνει ποτέ ένας Βοιωτός

from hellasforce | Ανεξάρτητο Ειδησεογραφικό Δίκτυο http://ift.tt/1u3RVsD

via IFTTT

Από τα αντίσκηνα στους συνοικισμούς… Το προσωρινό μέτρο που έγινε μόνιμο στην πορεία

Ο φόβος, ο πόνος, τα δάκρια και η απόγνωση χώρεσαν σε ένα μικρό αντίσκηνο στημένο σε έναν πρόχειρο καταυλισμό. Χωρίς νερό, χωρίς ηλεκτρισμό, χωρίς ένα στρώμα ζεστό, χωρίς γενικότερα τις απαραίτητες ανέσεις. Παρέα με τον καυτό ήλιο του καλοκαιριού αρχικά και ύστερα στο κρύο και τη βροχή του χειμώνα. Στοιβάχτηκαν όλα μαζί στις ψυχές των ανθρώπων που καλύφτηκαν κάτω από το αντίσκηνο, στεγάζοντας προσωρινά τις κατατρεγμένες ψυχές του που πενθούσαν για τη ζωή που άφησαν πίσω τους, για τους δικούς τους που έχασαν, για τα όνειρα που έμειναν μισά.

Όμως η φλόγα της ελπίδας για την επιστροφή έκαιγε ακόμη ζωηρή στις ψυχές τους. Ήταν μια προσωρινή διευθέτηση, έλεγαν, μέχρι να περάσει το κακό, να καταλαγιάσουν τα πράγματα και η ομαλότητα να επιστρέψει ξανά. Περνούσαν όμως οι μέρες και οι μήνες και το κακό δεν περνούσε. Η ζωή στους καταυλισμούς γινόταν και πιο δύσκολη. Οι άνθρωποι αυτοί έπρεπε να πάνε κάπου. Ένα χρόνο μετά, αρχίζουν να φεύγουν από τους καταυλισμούς και να μεταφέρονται σε νέους οικισμούς. Μικρά σπίτια που θα στέγαζαν και πάλι προσωρινά τους ανθρώπους της προσφυγιάς. Νέοι τόποι, με νέους γείτονες, άγνωστοι μεταξύ αγνώστων τις πλείστες των περιπτώσεων, που τους ένωνε όμως ένα κοινό στοιχείο. Ο ξεριζωμός… Από τότε μέχρι σήμερα πέρασαν πολλά χρόνια και άλλαξαν πολλά…

Μια από τις οδυνηρότερες συνέπειες της τουρκικής εισβολής του 1974 ήταν ο ξεριζωμός χιλιάδων συμπατριωτών μας. Κατατρεγμένοι και χωρίς να έχουν στο ήλιο μοίρα οι περισσότεροι, έτρεχαν να σωθούν με οδηγό το άγνωστο και με βάρκα την ελπίδα. Αμέσως μετά που η κατάσταση ησύχασε κάπως, έγινε αντιληπτό ότι οι άνθρωποι αυτοί έπρεπε να στεγαστούν κάπου. Η προσωρινότητα των καταυλισμών με τα αντίσκηνα που στήθηκαν σε διάφορα σημεία της ελεύθερης Κύπρου, έπρεπε να παραχωρήσει τη θέση της σε κάτι πιο μόνιμο. Έτσι άρχιζαν να κτίζονται οι πρώτοι προσφυγικοί συνοικισμοί στην Κύπρο, τα πρώτα χρόνια μετά την εισβολή. Πάλι σαν προσωρινό μέτρο, για να έχουν οι άνθρωποι αυτοί ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι τους, έστω και μικρό. Η δημιουργία των συνοικισμών ανακούφισε χιλιάδες ανθρώπων, αφού βρήκαν μια σαφώς καλύτερη στέγη για τους εαυτούς τους και τα παιδιά τους.

Το προσωρινό έγινε μόνιμο όμως. Τα χρόνια πέρασαν και οι συνοικισμοί γέρασαν. Όσοι κατάφεραν να σταθούν στα πόδια τους οικονομικά, εγκατέλειψαν τους συνοικισμούς και έχτισαν το δικό τους σπίτι ή προχώρησαν στην ενοικίαση σπιτιού. Κάποιοι έμειναν πίσω, μαζί με τα προβλήματα που χρόνο με το χρόνο γίνονταν όλο και περισσότερα.

Τα προβλήματα συντήρησης των σπιτιών, λόγω οικονομικών δυσκολιών, είναι η μία πτυχή του προβλήματος. Η δεύτερη αφορούσε στα διάφορα άλλα προβλήματα που προκαλούσε η προσφυγιά, κοινωνικά και ψυχολογικά, που ρίζωσαν βαθιά στις ψυχές τους συνέπεια των βίωσαν κατά τη διάρκεια της εισβολής αλλά και μετά, προσπαθώντας να σταθούν στα πόδια τους μακριά από το τόπο τους και τα σπίτια τους και περιμένοντας εναγωνίως να ακούσουν για κάποια λύση που τους επέτρεπε να επιστρέψουν πίσω.

Πριν από λίγα χρόνια η Κυβέρνηση αποφάσισε τη συντήρηση των σπιτιών των προσφυγικών συνοικισμών, αφού ο χρόνος είχε αρχίσει να αφήνει έντονα τα σημάδια του στο πέρασμά του. Ταυτόχρονα είχε παρθεί η απόφαση για έκδοση τίτλων ιδιοκτησίας στους ένοικους των σπιτιών των συνοικισμών, ως ένα μικρό αντισταθμιστικό μέτρο για την απώλεια περιουσίας τους στα κατεχόμενα. Άλλωστε, οι υποχρεώσεις στο πέρασμα του χρόνου αυξάνονταν. Τα παιδιά των προσφύγων μεγάλωσαν. Παντρεύτηκαν, χωρίς να έχουν προίκα, έφευγαν για σπουδές έχοντας ελάχιστη οικονομική βοήθεια.

Σήμερα η κατάσταση στους πλείστους συνοικισμούς έχει αλλάξει σε σχέση με αυτή που παρουσίαζαν πριν από μερικά χρόνια. Πολλά σπίτια έχουν επιδιορθωθεί και παλιές πολυκατοικίες σε κάποιους συνοικισμούς αντικαστάθηκαν από καινούριες. Όχι όμως σε όλους. Το πρόγραμμα συντήρηση συνεχίζεται.

Πέραν αυτών, η σύνθεση του πληθυσμού άλλαξε στο πέρασμα του χρόνου. Οι πλείστοι πλέον κάτοικοι των συνοικισμών είναι κάποιας ηλικίας. Τα τελευταία χρόνια, μετά την απόκτηση τίτλων ιδιοκτησίας, κάποιοι άρχισαν να πουλούν τα σπίτια τους και κάποιοι άλλοι να τα ενοικιάζουν. Γι’ αυτό στους συνοικισμούς μπορεί να συναντήσει σήμερα κάποιος και νέους ανθρώπους και αλλοδαπούς. Αυτό φέρνει σταδιακά μια αλλαγή στην εικόνα των συνοικισμών, φυσικό επακόλουθο των αλλαγών που επήλθαν όλα αυτά τα χρόνια. Όπως ανέφερε στον «Φ» η αναπληρώτρια διευθύντρια του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως Αθηνά Αριστοτέλους, συνολικά στην Κύπρο σήμερα υπάρχουν 69 κυβερνητικοί οικισμοί, στις 5 επαρχίες της ελεύθερης Κύπρου, (Λευκωσίας, Λάρνακας, Ελεύθερης Αμμοχώστου, Λεμεσού και Πάφου) που περιλαμβάνουν 13.500 οικιστικές μονάδες.

«Μεταξύ των ετών 1975 και 1988 ανεγέρθηκε ο μεγαλύτερος αριθμός οικιστικών μονάδων, και μέχρι το 1992 ολοκληρώθηκε η ανέγερση όλων των κυβερνητικών οικισμών», ανέφερε η κ. Αριστοτέλους. «Στους κυβερνητικούς προσφυγικούς οικισμούς στεγάστηκαν 58.400 πρόσφυγες περίπου οι οποίοι αποτελούν γύρω στο 25% του συνολικού αριθμού των προσφύγων της τουρκικής εισβολής», εξήγησε η κ. Αριστοτέλους.

Λίγα χρόνια μετά την ανέγερση των συνοικισμών άρχισαν να διαφαίνονται και τα πρώτα προβλήματα στα σπίτια. Η ανέγερσή τους έγινε με την προοπτική του προσωρινού. Μικρά σπίτια, πρόχειρα, σε κάποιες περιπτώσεις χτισμένα όχι με πρώτης ποιότητας υλικά, με το σκεπτικό ότι θα ήταν για μερικούς μήνες ή χρόνια, μέχρι την επίλυση του Κυπριακού και επιστροφή των προσφύγων στα σπίτια τους. Εξάλλου, οι οικονομικές δυνατότητες του κράτους τον πρώτο καιρό μετά την εισβολή δεν ήταν οι καλύτερες και αυτό που προείχε ήταν η στέγαση αυτού του κόσμου, έστω και σε πρόχειρα κτισμένους συνοικισμούς.

Το πέρασμα του χρόνου όμως ήταν μακρύ και σύντομα τα κτηριακά προβλήματα άρχισαν να κάνουν την καθημερινότητα των ανθρώπων δύσκολη. Τα προβλήματα των συνοικισμών απασχόλησαν έντονα τις εκάστοτε κυβερνήσεις και το θέμα έφτανε συχνά και στη Βουλή. Αρχές της δεκαετίας του 1990 πάρθηκε τελικά η απόφαση για εργασίες συντήρησης και επιδιόρθωσης των συνοικισμών.

«Μεταξύ των ετών 1992 και 2013 γίνονταν εργασίες επιδιόρθωσης και συντήρησης των οικιστικών μονάδων σε όλους τους κυβερνητικούς οικισμούς», ανέφερε η αν. διευθύντρια του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, Αθηνά Αριστοτέλους. Όπως είπε, αντιμετωπίζονταν κυρίως προβλήματα σε κτήρια μη φέροντα δομικά στοιχεία, δηλαδή υδραυλικά, μονώσεις, ηλεκτρολογικά, ξυλουργικά, μπογιατίσματα κ.λπ. και περιορισμένα σε φέροντα δομικά στοιχεία, όπως καθιζήσεις, ρωγμές, οξείδωση οπλισμού, αποσάθρωση σκυροδέματος κ.λπ..

«Από το 2013, παρά την οικονομική κρίση και τη συνεπακόλουθη οικονομική στενότητα του Κράτους, γίνονται εργασίες επιδιόρθωσης και συντήρησης των οικιστικών μονάδων σε όλους τους κυβερνητικούς οικισμούς με στόχο την αντιμετώπιση κυρίως των περιστατικών που έχουν σχέση με θέματα ασφάλειας και δημόσιας υγείας των κατοίκων – καθιζήσεις, ρωγμές, οξείδωση οπλισμού, αποσάθρωση σκυροδέματος, υδραυλικά, μονώσεις», πρόσθεσε η κ. Αριστοτέλους.

Όσον αφορά στο πρόγραμμα αναδόμησης, όπως είπε η κ. Αριστοτέλους, το 1999 έγιναν εκτεταμένες μελέτες για την αποτίμηση της σεισμικής επάρκειας των δημοσίων κτηρίων. Συγκεκριμένα:

- Έχουν επιλεγεί 8 κυβερνητικοί οικισμοί που παρουσίαζαν τα σοβαρότερα και μεγαλύτερα προβλήματα και προωθήθηκε Πρόγραμμα Αναδόμησης, δηλαδή κατεδάφιση υφισταμένων κτηρίων και ανέγερση νέων, επισκευή/ενίσχυση και ριζική βελτίωση κτηρίων. Πρόκειται για τους συνοικισμούς Πάνω Λακατάμιας, Στρόβολος ΙΙ, Άγιος Παύλος και Άγιος Μάμας στη Λευκωσία, Άγιος Αθανάσιος, Λινόπετρας και Μακάριος ΙΙΙ στη Λεμεσό και Άγιοι Ανάργυροι Ι στη Λάρνακα.

- Έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες αναδόμησης, επισκευής/ενίσχυσης και ριζικής βελτίωσης των κτηρίων σε 5 κυβερνητικούς οικισμούς ως εξής:

1. Επαρχία Λευκωσίας:

α. Κυβερνητικός Οικισμός Πάνω Λακατάμιας (Ανθούπολη):

Αναδόμηση: 14 πολυκατοικίες

(224 διαμερίσματα)

128 ισόγειες και διώροφες κατοικίες

Επιδιόρθωση/ενίσχυση και ριζική βελτίωση: 512 ισόγειες και διώροφες κατοικίες

β. Κυβερνητικός Οικισμός Άγιος Παύλος:

Αναδόμηση: 2 πολυκατοικίες

(29 διαμερίσματα)

Επιδιόρθωση/ενίσχυση και ριζική βελτίωση: 11 πολυκατοικίες (135 διαμερίσματα) 122 ισόγειες και διώροφες κατοικίες

2. Επαρχία Λεμεσού:

α. Κυβερνητικός Οικισμός Μακάριος ΙΙΙ:

Αναδόμηση: 2 πολυκατοικίες

(32 διαμερίσματα)

53 ισόγειες και διώροφες κατοικίες

Επιδιόρθωση/ενίσχυση και ριζική βελτίωση: 18 πολυκατοικίες (108 διαμερίσματα) 178 ισόγειες και διώροφες κατοικίες

β. Κυβερνητικός Οικισμός Άγιος Αθανάσιος:

Αναδόμηση: 10 πολυκατοικίες (140 διαμερίσματα) επιδιόρθωση/ενίσχυση και ριζική βελτίωση: 272 ισόγειες και διώροφες κατοικίες

γ. Κυβερνητικός Οικισμός Λινόπετρα:

Επιδιόρθωση/ενίσχυση και ριζική βελτίωση: 21 πολυκατοικίες (180 διαμερίσματα) 441 ισόγειες και διώροφες κατοικίες

Παράλληλα, σύμφωνα με την κ. Αριστοτέλους, συνεχίζονται οι εργασίες αναδόμησης, επισκευής/ενίσχυσης και ριζικής βελτίωσης των κτηρίων σε 3 κυβερνητικούς οικισμούς ως εξής:

1. Επαρχία Λευκωσίας:

α. Κυβερνητικός Οικισμός Στρόβολος ΙΙ:

Ολοκληρώθηκε η αναδόμηση σε 4 πολυκατοικίες που αφορούν 51 διαμερίσματα και 2 κατοικίες. Παράλληλα έγινε επιδιόρθωση/ενίσχυση και ριζική βελτίωση σε 437 ισόγειες και διώροφες κατοικίες.

Οι υπολειπόμενες εργασίες αφορούν στην αναδόμηση σε 15 πολυκατοικίες (213 διαμερίσματα) και την επιδιόρθωση/ενίσχυση και ριζική βελτίωση σε 96 ισόγειες και διώροφες κατοικίες

β. Κυβερνητικός Οικισμός Άγιος Μάμας:

Ολοκληρώθηκε η αναδόμηση σε 8 πολυκατοικίες που αφορούν 97 διαμερίσματα και 13 ισόγειες και διώροφες κατοικίες. Παράλληλα έγινε επιδιόρθωση/ενίσχυση και ριζική βελτίωση σε 60 ισόγειες και διώροφες κατοικίες

Οι υπολειπόμενες εργασίες αφορούν την αναδόμηση 7 πολυκατοικιών (115 διαμερίσματα) και την επιδιόρθωση/ενίσχυση και ριζική βελτίωση για 159 ισόγειες και διώροφες κατοικίες.

2. Επαρχία Λάρνακας:

Κυβερνητικός Οικισμός Άγιοι Ανάργυροι Ι:

Ολοκληρώθηκε η αναδόμηση και αφορά 3 πολυκατοικίες (39 διαμερίσματα) και την επιδιόρθωση/ενίσχυση και ριζική βελτίωση σε 286 ισόγειες και διώροφες κατοικίες. Σε εξέλιξη βρίσκονται οι εργασίες για αναδόμηση 3 πολυκατοικιών (39 διαμερίσματα)

Υπολειπόμενες εργασίες αφορούν την αναδόμηση σε 3 πολυκατοικίες (39 διαμερίσματα).

10.138 τίτλοι ιδιοκτησίας

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί 10.138 τίτλοι ιδιοκτησίας και 1.613 πιστοποιητικά μίσθωσης για οικιστικές μονάδες σε τουρκοκυπριακή μη απαλλοτριωμένη γη. Όπως εξήγησε η κ. Αριστοτέλους, οι πωλήσεις, οι δωρεές κ.λπ. γίνονται μέσω του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας. Οπόταν δεν υπάρχουν στοιχεία για το πόσα σπίτια σε προσφυγικούς συνοικισμούς άλλαξαν χέρια. «Σημειώνεται ότι στους τίτλους ιδιοκτησίας που εκδίδονται υπάρχει σημείωση με την οποία απαγορεύεται η μεταβίβαση της οικιστικής μονάδας πριν παρέλθουν 5 χρόνια από την ημερομηνία εγγραφής των δικαιούχων, εκτός αν πρόκειται για μεταβίβαση σε τέκνα ή σε κληρονόμους λόγω θανάτου ή εάν το ακίνητο εκποιηθεί με διάταγμα δικαστηρίου», σημείωσε η κ. Αριστοτέλους.

Όσον αφορά στο μέλλον των συνοικισμών, η κ. Αριστοτέλους σημείωσε ότι σύμφωνα με πληροφορίες από την Υπηρεσία Μέριμνας και Αποκατάστασης Εκτοπισθέντων υπάρχουν αρκετά νεαρά ζευγάρια πρόσφυγες τα οποία έχουν εκφράσει ενδιαφέρον για στέγαση σε κυβερνητικούς οικισμούς.

«Περισσότερες πληροφορίες και αριθμοί είναι δυνατό να ληφθούν από την Υπηρεσία Μέριμνας και Αποκατάστασης Εκτοπισθέντων που είναι και η αρμόδια υπηρεσία», σημείωσε.

Στο ψυγείο λόγω κρίσης

Όπως ανέφερε η αν. διευθύντρια του Τμήματος Πολεοδομίας, υπάρχουν τέσσερα προγράμματα με βάση αποφάσεις Υπουργικού Συμβουλίου που αφορούν στην κυβερνητική πολιτική για τους συνοικισμούς. Οι εργασίες ωστόσο των προγραμμάτων αυτών έχουν επιβραδυνθεί λόγω της δημοσιονομικής κατάστασης που επικρατεί. Συγκεκριμένα τα προγράμματα αυτά αφορούν τα εξής:

α. Πρόγραμμα αναδόμησης, επισκευής/ενίσχυσης και ριζικής βελτίωσης των κτηρίων:

Μέχρι σήμερα επιδιορθώθηκαν 2.731 οικιστικές μονάδες και ανεγέρθηκαν 847 νέες οικιστικές μονάδες. Για την ολοκλήρωση του προγράμματος αυτού υπολείπεται η ανέγερση 367 οικιστικών μονάδων και η επιδιόρθωση 255 οικιστικών μονάδων.

β. Ανέγερση 358 νέων οικιστικών μονάδων σε ελεύθερους χώρους των κυβερνητικών οικισμών Τσιακκιλερό και Κόκκινες, στη Λάρνακα

Οι πιο πάνω 358 οικιστικές μονάδες προβλέπεται να διατεθούν σε ήδη εγκεκριμένους δικαιούχους δηλαδή νεαρά ζευγάρια πρόσφυγες για στέγαση σε κυβερνητικούς οικισμούς, οι οποίοι αναμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα να στεγαστούν λόγω έλλειψης διαθέσιμων οικιστικών μονάδων.

Μέχρι σήμερα έχουν ανεγερθεί 148 οικιστικές μονάδες.

γ. Ανέγερση 402 νέων οικιστικών µονάδων σε κενούς χώρους εντός κυβερνητικών οικισµών, παγκύπρια.

Οι πιο πάνω 402 οικιστικές μονάδες προβλέπεται να διατεθούν σε ήδη εγκεκριμένους δικαιούχους, δηλαδή νεαρά ζευγάρια πρόσφυγες για στέγαση σε κυβερνητικούς οικισμούς, τα οποία αναμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα να στεγαστούν λόγω έλλειψης διαθέσιμων οικιστικών μονάδων.

Μέχρι σήμερα έχουν ανεγερθεί 53 οικιστικές μονάδες.

δ.Τοποθέτηση ανελκυστήρων σε υφιστάμενες πολυκατοικίες κυβερνητικών οικισμών, παγκύπρια.

Μέχρι σήμερα έχουν τοποθετηθεί 109 ανελκυστήρες σε υφιστάμενες πολυκατοικίες.

Πέραν αυτών, όπως πρόσθεσε η κ. Αριστοτέλους, μετά από οδηγίες του Υπουργείου Εσωτερικών, τεχνική επιτροπή του τμήματος, που αποτελείται από πολιτικούς μηχανικούς, άρχισε τη διερεύνηση της στατικής επάρκειας του φέροντα οργανισμού των υφιστάμενων πολυκατοικιών των κυβερνητικών οικισμών, πέρα από τους κυβερνητικούς οικισμούς που εντάχθηκαν σε πρόγραμμα αναδόμησης, επιδιόρθωσης/ενίσχυσης, με σκοπό να καθοριστούν οι επεμβάσεις που πιθανόν να πρέπει να γίνουν για την ενίσχυση των κτιρίων.

«Μέχρι σήμερα έχουν ολοκληρωθεί οι δύο πρώτες φάσεις της διερεύνησης σε 54 πολυκατοικίες 4 κυβερνητικών οικισμών στη Λευκωσία. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, 3 πολυκατοικίες στον Κυβερνητικό Οικισμό Άγιος Ελευθέριος, στα Λατσιά, κρίθηκαν ως μη επισκευάσιμες και ήδη κατεδαφίστηκαν», δήλωσε. «Οι υπόλοιπες πολυκατοικίες κρίθηκαν επισκευάσιμες και θα εκπονηθεί στατική μελέτη για την αποτίμηση της στατικής επάρκειας του στατικού φορέα των πολυκατοικιών ώστε να μπορούν να καθοριστούν οι επεμβάσεις που πιθανόν να πρέπει να γίνουν για την ενίσχυση των κτιρίων. Δύο επιπλέον πολυκατοικίες στον Κυβερνητικό Οικισμό Στρόβολος ΙΙΙ κρίθηκαν ως μη επισκευάσιμες και ήδη κατεδαφίστηκαν», πρόσθεσε.

Τέλος, η κ. Αριστοτέλους σημείωσε ότι οι εργασίες συντήρησης θα συνεχιστούν με συμβόλαια διάρκειας 2 χρόνων τα οποία καλύπτουν όλους τους κυβερνητικούς οικισμούς, παγκύπρια. Τα συμβόλαια αυτά περιλαμβάνουν εργασίες επιδιόρθωσης των οικιστικών μονάδων, με στόχο την αντιμετώπιση κυρίως περιστατικών που έχουν σχέση με θέματα ασφάλειας και δημόσιας υγείας των κατοίκων των κυβερνητικών οικισμών.

Γράφει ο Φρίξος Δαλίτης

from hellasforce | Ανεξάρτητο Ειδησεογραφικό Δίκτυο http://ift.tt/VZ5b5a

via IFTTT

Μ.Βαλς: «Και η Γερμανία έχει ανάγκη την ανάκαμψη της οικονομίας»

Η Γερμανία δεν μπορεί να «αποποιηθεί τις ευθυνες της», έχει και εκείνη «επίσης ανάγκη την ανάκαμψη» της οικονομικής δραστηριότητας, εν μέσω της επιβράδυνσης του ρυθμού ανάπτυξης της ευρωπαϊκής οικονομίας στο σύνολό της, δήλωσε ο πρωθυπουργός της Γαλλίας Μανουέλ Βαλς.

Μιλώντας στο συνέδριο του Σοσιαλιστικού Κόμματος στη Λα Ροσέλ, στη δυτική Γαλλία, χαιρέτισε την έναρξη της χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), καλώντας ταυτόχρονα τον πρόεδρό της, τον Μάριο Ντράγκι, να πάει «πιο μακριά» σε ό,τι αφορά τις προσπάθειες τόνωσης της ανάκαμψης.

«Το αναγνωρίζουμε: η νομισματική πολιτική έχει αρχίσει να αλλάζει. Αλλά πρέπει να πάμε πιο μακριά», είπε ο Γάλλος πρωθυπουργός, ο οποίος μετά την ανάληψη των καθηκόντων του έχει επανειλημμένα κρίνει ότι είναι υπερβολικά υψηλή η συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ.

«Η θέση του προέδρου της ΕΚΤ σήμερα είναι αυτή που υπερασπιζόμαστε, είναι αυτή που είχε εκφραστεί πριν από δύο χρόνια από τον πρόεδρο» Φρανσουά Ολάντ, συνέχισε ο Βαλς. «Είναι η ίδια την οποία κηρύσσουν πολυάριθμοι διεθνείς θεσμοί, οικονομολόγοι. Είναι αυτή που εκφράζω εδώ και πέντε μήνες», πρόσθεσε.

from hellasforce | Ανεξάρτητο Ειδησεογραφικό Δίκτυο http://ift.tt/W0WreI

via IFTTT